شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٨٧ - سَأَلَ (معارج١/ )
س
سأل
سَأَلَ:(معارج١/.)[*]
از«سؤال»گرفته شده و به معنى«پرسيدن و طلب كردن»است.
آيۀ مورد بحث مىگويد:
«تقاضا كنندهاى تقاضاى عذابى كرد كه واقع شد»(سَأَلَ سٰائِلٌ بِعَذٰابٍ وٰاقِعٍ)معارج١/.
اين تقاضاكننده،همانطور كه در شأن نزول اين آيه آمده است«نعمان بن حارث»يا «نضر بن حارث»بود كه به هنگام منصوب شدن على(ع)به مقام خلافت و ولايت در غدير خم و پخش شدن اين خبر در شهرها بسيار خشمگين گشت و خدمت رسول خدا آمد و گفت:آيا اين از ناحيۀ تو است يا از ناحيۀ خداوند؟پيامبر(ص)صريحا فرمود:از ناحيۀ خداست.او بيشتر ناراحت شد و گفت خداوندا!اگر اين حق است و از ناحيۀ تو است سنگى از آسمان بر ما فرود آور،و در اين هنگام سنگى فرود آمد و بر سر او خورد و او را كشت.
در برابر اين تفسير،تفسير ديگرى است كه از اين كلّىتر است مطابق اين تفسير منظور اين است كه كسى از پيامبر(ص)سؤال كرد كه اين عذابى كه تو مىگويى بر چه كسى واقع مىشود؟و آيۀ بعد جواب مىدهد:براى كافران خواهد بود.
و مطابق تفسير سومى اين سؤالكننده پيامبر(ص)است كه تقاضاى عذاب براى كفار كرد و نازل شد،ولى تفسير اول علاوه بر اين كه با خود آيه سازگارتر است دقيقا منطبق بر روايات متعددى است كه در شأن نزول وارد شده.(ج ٩/٢٥ و ١٠.)
[*]سَأَلَ سٰائِلٌ بِعَذٰابٍ وٰاقِعٍلِلْكٰافِرينَ لَيْسَ لَهُ دٰافِعٌ.«تقاضا كنندهاى تقاضاى عذاب كرد كه واقع شد،اين عذابمخصوص كافران است و هيچكس نمىتواند آن را دفع كند»معارج١/ و ٢.