«آيا آنها انتظار همان سرنوشت شومى را مى‌كشند كه اقوام نخستين را در برگرفت؟اما هرگز براى سنت الهى تبديلى نمى‌يابى و هيچ‌گاه براى سنت الهى دگرگونى نمى‌بينى»در آيۀ ٨٥ سورۀ غافر مى‌خوانيم:

«اين سنت الهى است كه در گذشته نيز در بندگانش اجرا مى‌شد و در آنجا كافران گرفتار زيان و خسران شدند» در آيۀ ٣٢ سورۀ فتح بعد ازآن‌كه پيروزى مؤمنان و شكست كفار را در جنگها مطرح مى‌كند مى‌افزايد:

«اين سنت پروردگار است كه در گذشته نيز بوده و هرگز سنت الهى تغيير نمى‌پذيرد».

از مجموع اين آيات به خوبى استفاده مى‌شود كه منظور از«سنت»در اين گونه موارد قوانين ثابت و اساسى«تكوينى»يا«تشريعى»الهى است كه هرگز دگرگونى در آن روى نمى‌دهد و به تعبير ديگر خداوند در عالم تكوين و تشريع اصول و قوانينى دارد كه همانند قوانين اساسى مرسوم در ميان مردم جهان دستخوش دگرگونى و تغيير نمى‌شود،اين قوانين هم بر اقوام گذشته حاكم بوده است و هم بر اقوام امروز و آينده حكومت خواهد كرد.

يارى پيامبران،شكست كفار،لزوم عمل به فرمانهاى الهى هرچند ناخوشايند محيط باشد، عدم فايده توبه به هنگام نزول عذاب الهى و مانند اينها جزء اين سنتهاى جاودانى مى‌باشد.

تفسير نمونه دربارۀ«سنّت حسنة»و«سنّت سيّئة»سخن گفته است.

احاديث مربوط به«سنّت حسنة»و«سنّت سيّئة»از طرق شيعه و اهل تسنن وارد شده و مضمون آنها اين است:

اگر كسى سنت خوبى بر جاى نهد پاداش كسانى را كه به آن عمل مى‌كنند خواهد داشت بدون آن‌كه از پاداش خود آنها كاسته شود و همچنين كسى كه سنت بدى را بر جاى نهد گناه كسانى كه به آن عمل كنند،براى او نوشته مى‌شود، بى‌آنكه از گناهان آنها چيزى كاسته شود.(ج ٦٥/٦،ج ١٧.٤٣٤-٤٣٥.)

مَسْنون:(حجر٢٦/.)[*]

به معنى«متغيّر»و به نقل از تفسير مجمع البيان به معنى«ريخته شده»است[**]و فرق آن با

[*]وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسٰانَ مِنْ صَلْصٰالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ.حجر٢٦/.

[**] صاحب تبيان گفته است كه حق‌تعالى آدم(ع)را از خاك آفريد برآن وجه كه آب بر خاك بارانيد تا گل شد و