بود و قرآن از آن پرده برداشت و در قرون اخير از طرق علمى اين معنا به ثبوت رسيد كه مسئله زوجيت در عالم گياهان يك مسئله عمومى و همگانى است(رجوع شود به پاورقى مورد بحث).

اين احتمال نيز داده شده است كه زوجيت(در اين مبحث)اشاره به وجود ذرات مثبت و منفى در دل تمام اتمها باشد،زيرا مى‌دانيم همۀ اشياء اين جهان از«اتم»تشكيل يافته و اتم در حقيقت همچون آجر براى ساختمان عظيم اين كاخ بزرگ عالم مادّه است.

تا آن روز كه اتم شكافته نشده بود خبرى از اين زوجيت نبود،ولى بعد از آن وجود زوجهاى منفى و مثبت در هستۀ اتم و الكترونهايى كه به دور آن مى‌گردند به ثبوت رسيد.

بعضى نيز آن را اشاره به تركيب اشياء از«مادّه»و«صورت»يا«جوهر»و«عرض» دانسته،و بعضى ديگر كنايه از«اصناف و انواع مختلف»گياهان و انسانها و حيوانات و ساير موجودات عالم مى‌دانند.

مثلا در آيۀ ٧ سورۀ شعراء[*]،گرچه غالب مفسران«زوج»را به معنى«نوع و صنف»و «ازواج»را به معنى«انواع و اصناف»گرفته‌اند،ولى چه مانعى دارد كه زوج را به معنى معروفش، كه قبل از هر معنى ديگر به ذهن مى‌آيد،بگيريم و اشاره به زوجيت در جهان گياهان باشد؟! بنابراين روشن است،وقتى ما بتوانيم اين الفاظ را بر معنى حقيقى(جنس مذكر و مؤنث) حمل كنيم و قرينه‌اى برخلاف آن نباشد دليلى ندارد كه به سراغ معانى كنايى برويم و چنان كه ديديم چندين تفسير جالب براى معنى حقيقى زوجيت وجود داشت[**].(ج ١٩١/١٥، ج ٣٧٧/١٨-٣٧٨.)

منظور از هشت زوج:(رمز٦/.)[***]

آيه مى‌گويد:...وَ أَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ الْأَنْعٰامِ ثَمٰانِيَةَ أَزْوٰاجٍ...«...و براى شما هشت زوج از چهار پايان نازل كرد...»زمر٦/.

[*]أَ وَ لَمْ يَرَوْا إِلَى الْأَرْضِ كَمْ أَنْبَتْنٰا فِيهٰا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍ.«آيا آنها به زمين نگاه نكردند،چه اندازه در آن از انواعگياهان آفريديم»شعراء٧/.

**) براى اطلاع بيشتر دربارۀ«زوجيت»و معانى مختلف«ازواج»كه در آيات مختلف قرآن آمده است،رجوع شودبه تفسير نمونه،مجلدات زير:ج ٢٢٤/١٣،ج ٤١٧/١٨،ج ٣٢/١٩ و ٣٢١،ج ٤٨٣/٢٠،ج ٣٧٦/٢٢،ج ٢٠٢/٢٣،ج ١٨/٢٦.

[***]خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وٰاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهٰا زَوْجَهٰا وَ أَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ الْأَنْعٰامِ ثَمٰانِيَةَ أَزْوٰاجٍ...«او شما را از نفس واحدىآفريد و همسرش را از(باقيمانده گل)او خلق كرد و براى شما هشت زوج از چهار پايان نازل كرد...»زمر٦/.