دارد،همه شايستگيها به ذهن مى‌آيد:شايستگى از نظر عمل و تقوا،شايستگى از نظر علم و آگاهى،شايستگى از نظر قدرت و قوت و شايستگى از نظر تدبير و نظم و درك اجتماعى.

هنگامى كه بندگان با ايمان اين شايستگيها را براى خود فراهم سازند،خداوند نيز كمك و يارى مى‌كند تا آنها بينى مستكبران را به خاك بمالند،دستهاى آلوده‌شان را از حكومت زمين كوتاه كنند و وارث ميراثهاى آنها گردند.

آيه مى‌گويد:«...بندگان صالح من وارث(حكومت)زمين خواهند شد»،بنابراين تنها «مستضعف بودن»دليل بر پيروزى بر دشمنان و حكومت روى زمين نخواهد بود،بلكه از يكسو ايمان لازم است و ازسوى‌ديگر كسب شايستگيها،و مستضعفان جهان مادام‌كه اين دو اصل را زنده نكنند به حكومت روى زمين نخواهند رسيد[*].

ضمنا كلمۀ«صالحات»جمع«صالحة»به معنى«كارهاى شايسته»است،چنان كه در آيۀ ٢٥ سورۀ بقره مى‌خوانيم:وَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ...«به كسانى كه ايمان آورده‌اند و كارهاى شايسته كرده‌اند مژده ده(كه بهشتيهايى براى آنهاست)»(ج ٥١٧/١٣-٥١٨.)

اصلاح:(بقره٢٢٠/.)[**]

مصدر باب افعال به معنى«بهبود بخشيدن و صلح افكندن»است.قرآن در اين آيه به سرپرستان يتيمان دستور مى‌دهد كه شانه خالى كردن از زير بار مسئوليت سرپرستى يتيمان و آنها را به حال خود واگذاردن كار درستى نيست،بهتر اين است كه سرپرستى آنان را بپذيريد و به كارهاى آنها سروسامان بدهيد.و هر اقدامى كه به سود آنها باشد و اصلاح محسوب شود انجام دهيد(قُلْ إِصْلاٰحٌ لَهُمْ خَيْرٌ)بقره٢٢٠/.

و دنبالۀ آيه مى‌فرمايد:و اگر زندگى خود را با زندگى آنان بياميزيد(مانعى ندارد)آنها برادر (دينى)شما هستند(و همچون يك برادر با آنها رفتار كنيد)...و در صورتى كه نظر شما اصلاحى باشد،مخلوط شدن اموال و غذاهاى آنها با اموال و غذاهاى شما مشكلى به وجود نخواهد آورد.

و در آخر اضافه مى‌كند:خداوند از نيّات شما آگاه است و تظاهر به اصلاح دليل بر صحت عمل نيست،بلكه بايد واقعا اصلاح طلب باشيد و نيّت شما خدمت به يتيمان باشد.(ج ٨٥/٢.)

*)شرح بيشتر را همراه با روايات رسيده دربارۀ بندگان صالح خدا و وارثان زمين(حكومت صالحان)در جلد ١٣تفسير نمونه،از صفحه ٥١٨ به بعد مطالعه فرماييد.

[**]...وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْيَتٰامىٰ قُلْ إِصْلاٰحٌ لَهُمْ خَيْرٌ...«...و از تو دربارۀ يتيمان سؤال مى‌كنند بگو:اصلاح كار آنان بهتراست...»بقره٢٢٠/.