از مادّۀ«ضرّ»گرفته شده است،در اين آيه،نقطۀ مقابل«ضرّاء»(ناراحتى و زيان)،رحمت ذكر شده است،نه«سراء»(خوشى و مسرت)و اشاره به اين است كه هرگونه خوبى به انسان برسد از ناحيۀ خدا و رحمت بى‌پايان اوست در حالى كه بديها اگر به عنوان درس عبرت نباشد از اثرات خود انسان مى‌باشد و تفاوت ميان«بأساء»[**]و«ضرّاء»اين است كه بأساء بيشتر جنبۀ خارجى دارد و ضرّاء جنبۀ روحى،يعنى ناراحتيهاى روحى را ضراء مى‌گويند و بأساء يكى از عوامل ايجاد ضراء است.

آيۀ مورد بحث اشاره به يكى از نقشه‌هاى جاهلانه مشركان كرده،مى‌گويد:«هنگامى كه مردم را براى بيدارى و آگاهى،گرفتار مشكلات و زيانهايى مى‌سازيم سپس آن را بر طرف ساخته،طعم آرامش و رحمت خود را به آنها مى‌چشانيم به جاى اين كه متوجه ما شوند اين آيات و نشانه‌ها را به باد مسخره و استهزاء گرفته و يا با توجهات نادرست در مقام انكار آنها بر مى‌آيند»و مثلا بلاها و مشكلات را به عنوان غضب بتها و نعمت و آرامش را دليل بر شفقت و محبت آنان مى‌گيرند و يا بطور كلى همه را معلول يك‌مشت تصادف مى‌شمرند.(ج ٢٣٥/٥،ج ٢٥٧/٨ و ٢٦٠-٢٦١.)

ضرر:(نساء٩٥/.)[***]

به معنى«بدحالى و تنگى»و نيز به معناى«نقصان»يعنى هرچه براى انسان كمبودى ايجاد مى‌كند،مانند بيمارى و نظير آن.

آيۀ مورد بحث،مقايسه‌اى ميان مجاهدان و غير مجاهدان به عمل آورده،مى‌گويد:

«افراد با ايمانى كه از شركت در ميدان جهاد خوددارى مى‌كنند و بيمارى خاصى كه آنها را از شركت در اين ميدان مانع شود ندارند،هرگز با مجاهدانى كه در راه خدا و اعلاى كلمۀ حق با مال و جان خود جهاد مى‌كنند يكسان نيستند...»

[*]وَ إِذٰا أَذَقْنَا النّٰاسَ رَحْمَةً مِنْ بَعْدِ ضَرّٰاءَ مَسَّتْهُمْ إِذٰا لَهُمْ مَكْرٌ فِي آيٰاتِنٰا...«هنگامى كه به مردم رحمتى پس از زيانى كهبه آنها رسيده مى‌چشانيم آنها در آيات ما مكر مى‌كنند...»يونس٢١/.

[**] بأساء به معنى شدت رنج و نيز به معنى جنگ و قحطى و خشكسالى و فقر آمده است.

[***]لاٰ يَسْتَوِي الْقٰاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ وَ الْمُجٰاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللّٰهِ بِأَمْوٰالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ...«هرگز مؤمنانى كهبى‌هيچ عذرى مانند نابينايى مرض فقر و غيره از كار جهاد بازنشينند تا آن‌كه به مال و جان كوشش كنند(در مراتب ايمان)يكسان نخواهند بود...»نساء٩٥/.