در اين جا مخاطب مؤمنانند،اعم از مردان و زنان،قرآن به همه هشدار مى‌دهد كه از اين عمل زشت بپرهيزند،چرا كه سر چشمۀ استهزاء و سخريه همان حسّ خودبرتربينى و كبر و غرور است كه عامل بسيارى از جنگهاى خونين در طول تاريخ بوده و اين« خودبرتربينى»بيشتر از ارزشهاى ظاهرى و مادى سرچشمه مى‌گيرد مثلا فلان كس خود را از ديگرى ثروتمندتر،زيباتر، يا از قبيله‌اى سرشناس‌تر مى‌شمرد و احيانا اين پندار كه از نظر علم و عبادت و معنويات از فلان جمعيت برتر است او را وادار به سخريه مى‌كند،در حالى كه معيار ارزش در پيشگاه خداوند تقواست و اين بستگى به پاكى قلب و نيت و تواضع و اخلاق و ادب دارد.

هيچ‌كس نمى‌تواند بگويد من در پيشگاه خدا از فلان كس برترم و به همين دليل تحقير ديگران و خود را برتر شمردن يكى از بدترين كارها و زشت‌ترين عيوب اخلاقى است كه بازتاب آن در تمام زندگى انسانها ممكن است آشكار شود.(ج ١٧٩/٢٢.)

سَخَّرَ:(نحل١٢/.)[*]

از«تسخير»گرفته شده و به معنى«به تصرف در آوردن و رام كردن»است.

آيۀ مورد بحث به نعمت تسخير موجودات مختلف جهان در برابر انسان اشاره مى‌كند و مى‌فرمايد:

«خداوند شب و روز را براى شما مسخّر كرد و همچنين خورشيد و ماه را و نيز ستارگان به فرمان او مسخّر شما هستند...».

مفهوم واقعى تسخير موجودات براى انسان آن است كه در خدمت منافع او باشند و به نفع او كار كنند و به او امكان بهره گيرى دهند، به‌همين‌جهت شب و روز و خورشيد و ماه و ستارگان كه هركدام به نوعى در زندگى انسان اثر دارند و مورد بهره‌بردارى او قرار مى‌گيرند در تسخير اويند.

اين تعبير جالب(مسخر بودن موجودات براى انسان به فرمان خدا)علاوه بر اين كه شخصيّت و عظمت واقعى انسان را از ديدگاه اسلام و قرآن روشن مى‌سازد و به او عظمتى مى‌بخشد كه در خور مقام خليفة اللهى است،نعمتهاى گوناگون خدا را به خاطرش مى‌آورد،حسّ قدردانى را در او بر مى‌انگيزد و از نظام بديعى كه در چگونگى اين تسخير به كار رفته،وى را به

[*]وَ سَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهٰارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومُ مُسَخَّرٰاتٌ بِأَمْرِهِ...نحل١٢/.