شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٤٢ - صَوَّرَكُمْ (مؤمن٦٤/ )
در اين آيه لقمان به پسرش اندرز مىدهد و مىگويد:
«...پسرم،از صداى خود بكاه(و هرگز فرياد مزن)كه زشتترين صداها صداى خران است»لقمان١٩/.جمع صوت،«اصوات»است كه در همين آيه به چشم مىخورد.
قابل توجه اين كه ممكن است در محيط زندگى ما صداهايى ناراحتكنندهتر از صداى خران باشد(مانند صداى كشيده شدن بعضى از قطعات فلزات به يكديگر كه انسان به هنگام شنيدنش احساس مىكند،گوشت اندامش فرومىريزد ).ولى بدون شك اين صداها جنبه عمومى و همگانى ندارد.بعلاوه ناراحتكننده بودن با زشتتر بودن فرق دارد،آنچه براستى از صداهاى معمولى كه انسان مىشنود از همه زشتتر است همان صداى الاغ مىباشد كه نعرهها و فريادهاى مغروران و ابلهان به آن تشبيه شده است.
نه تنها زشتى از نظر بلندى صدا و طرز آن،بلكه گاه به جهت بىدليل بودن،چرا كه به گفتۀ بعضى از مفسران صداى حيوانات ديگر غالبا بهواسطه نيازى است،اما اين حيوان گاهى بىجهت و بدون هيچگونه نياز و بىهيچ مقدمه فرياد را وقت و بىوقت سر مىدهد! و شايد به همين دليل است كه در بعضى از روايات نقل شده كه هرگاه صداى الاغ بلند مىشود شيطانى را ديده است.
بعضى گفتهاند فرياد هر حيوانى تسبيح خداست جز صداى الاغ.
به هر حال از همه اين سخنها كه بگذريم زشت بودن اين صدا از ميان صداها نياز به بحث و گفتگو ندارد.(ج ٥٥/١٧-٥٦.)
ص و ر
صَوَّرَكُمْ:(مؤمن٦٤/.)[*]
از«تصوير»به معنى«صورت بخشيدن به چيزى»است(نقشبندى كردن).
قرآن پس از آيات آفاقى به آيات انفسى پرداخته،مىگويد:
«...او كسى است كه شما را صورتگرى كرد و صورتتان را نيكو آفريد...»(وَ صَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ)مؤمن٦٤/.قامتى موزون و راست،با صورتى زيبا و دلپذير،در نهايت نظم و استحكام كه امتياز آن بر صورت موجودات زندۀ ديگر و انواع حيوانات در نخستين برخورد
[*]...وَ صَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ...مؤمن٦٤/.