شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٣١ - تَصْلِيَة (واقعه٩٤/ )
نازل شده؟حساب و كتاب و ملامت و سرزنش بتپرستان در آيات قرآن چه مفهومى دارد؟و عدالت خدا كجا خواهد رفت؟! آرى بايد قبول كرد كه اعتراف به مكتب جبر،اصالت مكتب انبياء را بكلى مخدوش مىكند،همۀ مفاهيم آن را مسخ مىكند و تمام ارزشهاى الهى و انسانى را به نابودى مىكشاند.
توجه به اين نكته لازم است كه«صالى»از مادّۀ«صلى»(بر وزن سرد)همانطور كه در قبل گفته شد به معنى«آتش افروختن و داخل شدن در آتش و يا سوختن و برشته شدن با آتش» است.(ج ١٨١/١٩-١٨٢.)
صِلِىّ:(مريم٧٠/.)[*]
مصدر است كه هم به معنى«روشن كردن آتش»و هم چيزى را كه با آتش مىسوزانند آمده است.
آيۀ مورد بحث دربارۀ رستاخيز و منكران معاد است و گنهكاران بىايمان را تهديد مىكند و مىگويد:
«بعد از آن ما بخوبى از كسانى كه براى سوختن در آتش اولويت دارند آگاهيم(و آنها را پيش از ديگران مجازات خواهيم كرد)»به اين معنى كه ما دقيقا آنها را انتخاب مىكنيم و در اين انتخاب هيچگونه اشتباهى رخ نخواهد داد و اين آيه حكايت از بىشرمانى دارد كه مواهب خداى رحمان را به دست فراموشى سپردند و در برابر ولىنعمت خود به گستاخى و طغيان و ياغيگرى برخاستند،آرى اينها از همه به آتش دوزخ سزاوارترند.(ج ١١٦/١٣.)
تَصْلِيَة:(واقعه٩٤/.)[**]
از همان مادّۀ«صلى»(بر وزن سعى)به معنى«سوزاندن و داخل شدن در آتش»است،امّا «تصلية»كه معنى متعدى را دارد تنها به معنى«سوزاندن»مىآيد.
آيه دربارۀ سرنوشت تكذيبكنندگان است كه در همان آستانه مرگ،نخستين عذابهاى الهى را مىچشند و طعم تلخ كيفرهاى قيامت در قبر و برزخ در كام جانشان فرومىرود و از آنجا كه سخن از حال محتضر است مناسب است كه جمله«نزل من حميم»اشاره به عذاب برزخى
[*]ثُمَّ لَنَحْنُ أَعْلَمُ بِالَّذِينَ هُمْ أَوْلىٰ بِهٰا صِلِيًّا.مريم٧٠/.
[**]فَنُزُلٌ مِنْ حَمِيمٍوَ تَصْلِيَةُ جَحِيمٍ.«با آب جوشان دوزخ از او پذيرايى مىشود سپس سرنوشت او ورود در آتش جهنماست»واقعه٩٣/-٩٤.