شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٠٨ - سمّيتموها (نجم٢٣/ )
در آيۀ ٤٠ سورۀ اعراف مىخوانيم:[*]
«آنها وارد بهشت نخواهند شد تا زمانى كه شتر از سوراخ سوزن بگذرد»(فِي سَمِّ الْخِيٰاطِ)اين تعبير كنايه لطيفى از محال بودن اين امر است،در واقع براى اين كه عدم امكان دخول افراد بىايمان در بهشت به صورت يك مسئله حسى درآيد،اين مثال انتخاب شده است،تا همانطور كه هيچكس ترديد ندارد كه ممكن نيست شتر با آن جثه بزرگش از سوراخ باريك سوزن عبور كند، همينطور مسلم بدانند راهى براى ورود افراد بىايمان متكبر در بهشت مطلقا موجود نيست.(ج ١٧٠/٦،ج ٦٨/١١،ج ٤٤٠/٢٢،ج ٢٢٩/٢٣.)
سمن
سَمين:(ذاريات٢٦/.)[**]
به معنى«فربه»است،جمع آن«سمان»از مادّۀ:سمن،يسمن،سمنا و سمانة،به معنى «چاق و فربه شدن»است از اين ماده،واژۀ«سمان»در سورۀ يوسف آيۀ ٤٣«سبع بقرات سمان»و نيز جملۀ«لا يسمن»در سورۀ غاشيه آيۀ ٧،آمده است.(ج ٣٤٦/٢٢.)
س م و
سمّيتموها:(نجم٢٣/.)[***]
در اصل از«تسمية»به معنى«نامگذارى و نام نهادن»گرفته شده است.
آيۀ مورد بحث دربارۀ اسمهاى بىمسمّى و بىمحتواست از قبيل«لات»و«عزّى»و «منات».
آيه مىفرمايد:«اينها فقط نامهايى است كه شما و پدرانتان بر آنها گذاشتهايد...»نجم٢٣/.
يكى از قديمترين سرچشمههاى شرك و دوگانهپرستى يا چندگانهپرستى ،تنوع موجودات عالم است،از آنجا كه افراد كوتهفكر نمىتوانستند باور كنند اينهمه موجودات گوناگون و
[*]...وَ لاٰ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِيٰاطِ...اعراف٤٠/.
[**]فَرٰاغَ إِلىٰ أَهْلِهِ فَجٰاءَ بِعِجْلٍ سَمِينٍ.«و به دنبال آن پنهانى بهسوى خانوادۀ خود رفت و گوسالۀ فربه(و بريانى را براىآنها)آورد»ذاريات٢٦/.
[***]إِنْ هِيَ إِلاّٰ أَسْمٰاءٌ سَمَّيْتُمُوهٰا أَنْتُمْ وَ آبٰاؤُكُمْ...نجم٢٣/.