شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٨٨ - يَتَس١٦٤٨ اءَلون (طور٢٥/ )
تَساءَلُون:(نساء١/.)[*]
از«تساؤل»گرفته شده و به معنى«سؤال كردن از يكديگر»است و ريشۀ اصلى آن «سؤال»است و«تساؤل باللّه»به اين معنى است كه مردم به هنگامى كه چيزى از يكديگر مىخواهند،بگويند«أسألك باللّه...»(تو را به خدا)و اين نشانۀ عظمت خداوند در نظرهاست.
آيۀ مورد بحث مىگويد.
«...و از خدايى بپرهيزيد كه(همگى به عظمت او معترفيد و)هنگامى كه چيزى از يكديگر مىخواهيد نام او را مىبريد،(و نيز)از خويشاوندان خود(از قطع ارتباط با آنها)پرهيز كنيد...»نساء١/.
آيۀ فوق مردم را به پرهيزگارى و تقوا دعوت مىكند منتها در اين جا جملهاى به آن اضافه كرده است،مىفرمايد:
«از خدايى بپرهيزيد كه در نظر شما عظمت دارد و به هنگامى كه مىخواهيد چيزى از ديگرى طلب كنيد نام او را مىبريد».(ج ٢٤٧/٣-٢٤٨.)
يَتَسٰاءَلون:(طور٢٥/.)[**]
از مادّۀ«سؤال»به معنى«پرسش كردن از يكديگر»است.
آيۀ مورد بحث مىگويد:
«(بهشتيان)در اين هنگام رو به يكديگر مىكنند(از گذشته)سؤال مىنمايند»طور٢٥/.
آيۀ فوق اشاره به اين دارد كه هركدام از بهشتيان از دوستان خود سؤال مىكنند و وضع گذشته آنها را جويا مىشوند،چرا كه يادآورى اين مسائل و نجات از آنهمه درد و رنج و رسيدن به اينهمه مواهب،خود نيز داراى لذتى است،درست همانطور كه انسان هنگامى كه از سفر خطرناكى بر مىگردد و در محيط امنوامان مىنشيند همسفران براى هم،وضع گذشته را شرح مىدهند و از نجاتشان اظهار خوشحالى مىكنند.
و امّا واژۀ«يتساءلون»در آيۀ ٤٠ سورۀ مدثّر[***]،گرچه از باب«تفاعل»است كه معمولا براى كارهايى ميان دو نفر يا چند نفر است مىآيد،ولى در اين جا مانند بعضى موارد ديگر اين
[*]...وَ اتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِي تَسٰائَلُونَ بِهِ وَ الْأَرْحٰامَ...نساء١/.
[**]وَ أَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلىٰ بَعْضٍ يَتَسٰاءَلُونَطور٢٥/.
[***]فِي جَنّٰاتٍ يَتَسٰاءَلُونَ،عَنِ الْمُجْرِمِينَ.«آنها(بهشتيان)در باغهاى بهشتند و سؤال مىكنند،از مجرمان:»مدّثر٤٠/و ٤١.