شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٥٥ - شَأن (الرحمن٢٩/ )
ش
ش أ م
مَشْئَمة:(بلد١٩/.)[*]
از مادّۀ«شؤم»گرفته شده(مشئم و مشئمه:مصدر ميمى است و عرب دست چپ را «شؤمى»خواند و مقصود كسانى هستند كه بر دست چپ به دوزخ برند)و اصولا«شوم»در لغت به معنى گرايش به چپ نيز آمده است.[**]
و به هر حال«مشئمه»نقطۀ مقابل«ميمنة»(بلد١٨/.)از مادّۀ«يمن»است و«اصحاب مشئمه»(واقعه٩/ و بلد١٩/.)يعنى گروه كافر و افرادى شوم و ناميمون كه هم سبب بدبختى خودشانند و هم بدبختى جامعه،نامههاى اعمال اين افراد در قيامت به دست چپشان است كه خود نشانه و رمزى براى تيرهبختى و جرم و جنايت آنهاست،از اين گروه در آيات قرآن به «اصحاب شمال»ياد شده است.(ج ٢٠٣/٢٣،ج ٣٣/٢٧.)
شأن
شَأن:(الرحمن٢٩/.)[***]
به معنى«كار و منزلت»و كاربرد آن در چيزهاى مهمّ و پراهميّت است.
مثلا آيۀ مورد بحث در مورد خداوند مىگويد:«هر روز خداوند در شأن و كارى است»(كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ)الرحمن٢٩/.يعنى خداوند هر روز طرح تازهاى ابداع مىكند و آن غير
[*]وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآيٰاتِنٰا هُمْ أَصْحٰابُ الْمَشْأَمَةِ.«و كسانى كه آيات ما را انكار كردهاند افرادى شومند(و نامۀ اعمالشانبه دست چپشان داده مىشود)»بلد١٩/.
**) تفسير ابو الفتوح رازى،ج ٩٧/١٢ و المنجد،مادّۀ شأم.
[***]...كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ.الرحمن٢٩/.