إِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقٰاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيٰانٌ مَرْصُوصٌ.(صف٤/.) بنابراين صفوف خود را همچون يك بناى آهنين محكم كنيد،آنها كه زره‌پوشند مقدم شوند و آنها كه بى‌زره‌اند پشت سر آنان قرار گيرند،دندانها را محكم به هم بفشاريد...و در برابر نيزه‌ها در پيچ‌وخم باشيد كه براى رد كردن نيزه دشمن مؤثرتر است،به انبوه دشمن خيره نگاه نكنيد تا قلبتان قوى‌تر و روحتان آرام‌تر باشد،سخن كمتر بگوييد كه سستى را دور مى‌كند و با وقار شما مناسبتر است،پرچمهاى خود را كج نكنيد و آنها را از جا تكان ندهيد و جز به دست دليران مسپاريد»[١].(ج ٦٤/٢٤-٦٥.)

صٰافّات:(صافات١/.)[*]

جمع«صافّة»است كه آن نيز به‌نوبۀ خود مفهوم جمعى دارد و اشاره به گروهى است كه صف كشيده‌اند،بنابراين«صفات»بيانگر صفوف متعدد است[**]،آيه مى‌گويد:

«سوگند به آنها كه صف كشيده‌اند(و صفوف خود را منظم ساخته‌اند)»صافات١/.

و ممكن است منظور،تمام فرشتگانى باشد كه آماده اجراى اوامر الهى در عالم آفرينش هستند،يا فرشتگانى كه مأمور نزول وحى بر پيامبران در عالم تشريع‌اند و همچنين صفوف رزمندگان و مجاهدان راه خدا و يا صفوف نمازگزاران و عبادت‌كنندگان.(ج ٩/١٩.)

صافّون:(صافات١٦٥/.)[***]

جمع«صافّ»به معنى«صف كشندگان»يا«صف در صف ايستادگان»است.قرآن ضمن سه آيه از مقام والاى فرشتگان سخن مى‌گويد و جالب اين كه سخن را از زبان خود آنها بيان مى‌كند و مى‌گويد:

«هريك از ما مقام معلومى داريم»،«و ما همگى(براى اطاعت فرمان خداوند)به صف

[١]نور الثقلين،ج ٣٠١/٥،شبيه همين معنى در نهج البلاغه خطبه ١٢٤ نيز آمده است.

[*]وَ الصَّافّٰاتِ صَفًّا.صافات١/.

[**] از اين جا روشن مى‌شود كه ذكر اين اوصاف(در ابتداى سورۀ صافات)به صورت«جمع مؤنث»به خاطر آناست كه مفرد آنها خود معنى جماعة دارد كه مؤنث لفظى است.

[***]وَ مٰا مِنّٰا إِلاّٰ لَهُ مَقٰامٌ مَعْلُومٌ،وَ إِنّٰا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ،وَ إِنّٰا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُونَ،صافات١٦٤/ تا ١٦٦.