شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٥٠ - صَياصى (احزاب٢٦/ )
آخرين جملۀ سورۀ شورى است در حقيقت دليلى است براى اين معنى كه راه مستقيم تنها راهى است كه بهسوى خدا مىرود،مىفرمايد:«...آگاه باشيد،بازگشت همه چيز بهسوى خداست».
از آنجا كه او مالك عالم هستى و حاكم و مدبر آن است و از آنجا كه برنامههاى تكاملى انسان بايد تحت عنايت اين مدبر بزرگ قرار گيرد،بنابراين راه مستقيم تنها راهى است كه بهسوى او مىرود(تفسيرى بر صراط مستقيم،اشاره به ابتداى آيه)و جز اين راه،راههاى ديگر انحرافى است،چرا كه بهسوى باطل است.اين جمله در عين حال بشارتى است براى پرهيزگاران،و تهديدى است براى ظالمان و گنهكاران كه بازگشت همۀ آنها بهسوى خداست و نيز دليلى است بر اين كه وحى بايد تنها از سوى خدا باشد،چرا كه بازگشت همۀ اشياء و تدبير آنها بهسوى اوست و به همين دليل او بايد مبدأ وحى بر پيامبران باشد تا هدايت واقعى صورت گيرد.(ج ٥٠٦/٢٠.)
مَصير:(فتح٦/.)[*]
به معنى حالات مختلفى است كه انسان به يكى بعد از ديگرى مىرسد،اين واژه،هم مصدر است و هم اسم مكان:صار،يصير،صيرا و مصيرا و صيرورة:از حالى به حالى منتقل شدن، رجوع،بازگشت،جاى بازگشت،سرانجام و پايان كار.
جملۀ:سٰاءَتْ مَصِيراً،در آيۀ مورد بحث يعنى چه بد سرانجامى است.(ج ٣٥/٢٢.)
ص ى ص
صَياصى:(احزاب٢٦/.)[**]
جمع«صيصه»به معنى«قلعههاى محكم»است،سپس به هر وسيلۀ دفاعى نيز اطلاق شده است، مانند شاخ گاو و شاخكى كه در پاى خروس است.
آيه مىفرمايد:«خداوند گروهى از اهل كتاب را كه از آنها(مشركان عرب)حمايت كردند از قلعههاى محكمشان پايين كشيد...»(مِنْ صَيٰاصِيهِمْ)احزاب٢٦/.
[*]...وَ أَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ وَ سٰاءَتْ مَصِيراً.«...(خداوند آنها را غضب كرده و از رحمت خود دور ساخته)و جهنّم را براىآنها آماده كرده و چه بد سرانجامى است»فتح٦/.
[**]وَ أَنْزَلَ الَّذِينَ ظٰاهَرُوهُمْ مِنْ أَهْلِ الْكِتٰابِ مِنْ صَيٰاصِيهِمْ...احزاب٢٦/.