بپذيريم و از پيامبران پيروى كنيم(اما بزودى اين پاسخ را مى‌شنوند كه)مگر قبلا شما سوگند ياد نكرده بوديد كه زوال و فنايى براى شما نيست؟»(أَ وَ لَمْ تَكُونُوا أَقْسَمْتُمْ مِنْ قَبْلُ مٰا لَكُمْ مِنْ زَوٰالٍ)ابراهيم٤٤/.

در آيات مختلفى از قرآن مجيد مى‌خوانيم كه بدكاران و ستمگران در مواقف گوناگون تقاضاى بازگشت به زندگى براى جبران گذشته خويش مى‌كنند.

بعضى از اين آيات مربوط به روز قيامت و رستاخيز است،مانند آيه ٢٨ سورۀ انعام.

بعضى ديگر مربوط به فرارسيدن زمان مرگ است مانند آيۀ ٩٩ سورۀ مؤمنون.

و گاهى در مورد نزول عذابهاى نابودكننده وارد شده است همانند آيۀ مورد بحث كه مى‌گويد به هنگام نزول عذاب،ظالمان تقاضاى تمديد مدت و ادامۀ مهلت مى‌كنند.

ولى جالب اين كه در تمام موارد پاسخ منفى به آنها داده مى‌شود،دليل آن هم معلوم است، زيرا هيچ‌يك از اين تقاضاها جنبۀ واقعى و جدى ندارد،اينها عكس العمل آن حالت اضطرار و پريشانى فوق‌العاده است كه در بدترين اشخاص نيز پيدا مى‌شود و هرگز دليل بر دگرگونى و انقلاب درونى و تصميم واقعى بر تغيير مسير زندگى نيست.اين درست به حالت مشركانى مى‌ماند كه به هنگام گرفتارى در گردابهاى هولناك درياها مخلصانه خدا را مى‌خواندند،ولى به مجرد اين كه طوفان فرومى‌نشست و به ساحل نجات مى‌رسيدند همه چيز را فراموش مى‌كردند! لذا قرآن در بعضى از آيات صريحا مى‌گويد:

اگر اينها بار ديگر به زندگى عادى برگردند باز همان برنامه را ادامه مى‌دهند و به اصطلاح همان آش و همان كاسه است،هيچ‌گونه تغييرى در روش آنان پديدار نخواهد گشت.(٣٧٦/١٠، و ٣٨٠.)

ز ى ت

زَيْت:(نور٣٥/.)[*]

به معنى«روغن زيتون»است،مى‌فرمايد:

...يَكٰادُ زَيْتُهٰا يُضِيءُ وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نٰارٌ نُورٌ عَلىٰ نُورٍ...«(آن‌چنان چراغى است كه روغنش صاف و خالص است)گويى نزديك است بدون تماس با آتش شعله‌ور شود،نورى است بر فراز

[*]...يَكٰادُ زَيْتُهٰا يُضِيءُ وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نٰارٌ نُورٌ عَلىٰ نُورٍ...نور٣٥/.