شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٥٠ - سيرة (طه٢١/ )
من جهاد در راه خداست»[١]شاهد آن گرفتهاند.
و سرانجام بعضى آن را به معنى سير عقل و فكر در مسائل مختلف مربوط به جهان هستى و عوامل سعادت و پيروزى و اسباب شكست و ناكامى دانستهاند.
ولى با توجه به اوصافى كه شمرده شد،معنى اول مناسبتر از همه به نظر مىرسد،هرچند ارادۀ تمام اين معانى از اين كلمه نيز كاملا ممكن است،زيرا همۀ اين مفاهيم در مفهوم سير و سياحت جمع است.(ج ١٥١/٨-١٥٢.)
س ى ر
تَسيرُ:(طور١٠/.)[*]
از مادّۀ«سير»به معنى«گردش و حركت كردن»است.آيۀ مورد بحث به بعضى از ويژگيهاى روز قيامت مىپردازد و مىگويد:
«روزى كه كوهها به حركت در مىآيد»(وَ تَسِيرُ الْجِبٰالُ سَيْراً)طور١٠/.
آرى در آن روز كوهها از جا كنده مىشوند و به حركت در مىآيند و به شهادت آيات ديگر قرآن متلاشى مىگردند و همچون(پشم رنگين زده شده)مىشوند(قارعه٥/)و به جاى آن زمينى صاف و هموار و بىآب و گياه آشكار مىگردد(طه١٠٦/).
اينها همه اشاره به آن است كه اين دنيا و تمام پناهگاههاى آن در هم كوبيده مىشود، جهانى نو،با نظاماتى نوين جاى آن را مىگيرد و انسان در برابر نتايج اعمال خويش قرار خواهد گرفت.(ج ٤١٩/٢٢.)
سيرة:(طه٢١/.)[**]
آنچنان كه«راغب»در مفردات مىگويد:به معنى حالت باطنى است(كه انسان و ساير جانداران،نهاد و وجودشان برآن قرار دارد)اعم از اين كه غريزى باشد يا اكتسابى،(چنان كه گفته مىشود:فلانى سيره و روشى نيكو و يا قبيح دارد).
[١]تفسير الميزان،و تفسير المنار،ذيل آيۀ مورد بحث.
[*]وَ تَسِيرُ الْجِبٰالُ سَيْراً.طور١٠/.
[**]قٰالَ خُذْهٰا وَ لاٰ تَخَفْ سَنُعِيدُهٰا سِيرَتَهَا الْأُولىٰ.«فرمود آن را بگير و نترس،ما آن را به همان صورت اول بازمىگردانيم»طه٢١/.