شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦١١ - اَصْفاكُم (اسراء٤٠/ )
است.آيه در خصوص بخشى از نعمتهاى مادى و معنوى بهشتيان است كه آنها در بهشت بر تختهاى صفكشيده در كنار هم تكيه مىكنند و مجلس انس عظيمى بر پا مىدارند.
در آيات متعددى از قرآن مىخوانيم كه بهشتيان بر روى تختها در مقابل يكديگر مىنشينند«عَلىٰ سُرُرٍ مُتَقٰابِلِينَ»(حجر ٤٧-صافات ٤٤).
اين تعبير منافاتى با آنچه در آيۀ مورد بحث آمده ندارد،چرا كه در مجالس انس و سرور كه از تفاوت و تبعيض دور باشد صندليها را در كنار هم و گرداگرد مجلس مىگذارند كه هم صف به هم پيوستهاى را تشكيل مىدهد و هم روبروى يكديگر قرار دارد.
در آيۀ ١٥ سورۀ غاشيه مىخوانيم:وَ نَمٰارِقُ مَصْفُوفَةٌ.«و بالشها و پشتيهاى صف داده شده».
در اين آيه،تعبير به«مصفوفة»اشاره به تعدد و نظم خاصى است كه بر بهشتيان حاكم است، اين تعبير نشان مىدهد كه آنها جلسات انس دستهجمعى تشكيل مىدهند و چنان لطف و لذتى دارد كه چيزى با آن برابر نمىكند.(ج ٤٢٧/٢٢،ج ٤٢٤/٢٦.)
صفن
صافِنات:(ص٣١/.)[*]
جمع«صافنة»به طورى كه بسيارى از مفسران و ارباب لغت نوشتهاند به اسبهايى گفته مىشود كه به هنگام ايستادن بر روى سه دست و پا مىايستند و يكدست را كمى بلند مىكنند و تنها نوك جلو سم(چهارم)را بر زمين مىگذارند و اين حالت مخصوص اسبهاى چابك و تيزرو است كه هر لحظه آمادۀ حركت مىباشند.
بعضى گفتهاند«صافنات»هم معنى مذكر و هم معنى مؤنث دارد،بنابراين اختصاص به اسبهاى ماده نخواهد داشت.(ج ٢٧٢/١٩.)
ص ف و
اَصْفاكُم:(اسراء٤٠/.)[**]
واژۀ«اصفاء»به معنى«مخصوص گردانيدن»است.اين آيه به يكى از افكار خرافى مشركان اشاره كرده و پايۀ منطق و تفكر آنها را به اين وسيله روشن مىسازد و آن اين كه بسيارى
[*]إِذْ عُرِضَ عَلَيْهِ بِالْعَشِيِّ الصّٰافِنٰاتُ الْجِيٰادُ.«(به خاطر بياور)هنگامى را كه عصرگاهان اسبان چابك تندرو را بر او(بر سليمان)عرضه داشتند»ص٣١/.
[**]أَ فَأَصْفٰاكُمْ رَبُّكُمْ بِالْبَنِينَ وَ اتَّخَذَ مِنَ الْمَلاٰئِكَةِ إِنٰاثاً...اسراء٤٠/.