شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٨٢ - يُضاهِئُون (توبه٣٠/ )
ضنن
ضنين:(تكوير٢٤/.)[*]
از مادّۀ«ضنّه»(بر وزن منّه)به معنى بخل در مورد اشياء نفيس و گرانبهاست اين آيه مىگويد:«او(پيامبر)نسبت به آنچه از طريق وحى دريافت داشته است بخيل نيست» صفت بخل هرگز در پيامبران وجود ندارد و اگر ديگران به خاطر علوم محدودشان چنين صفتى را دارند پيامبر كه سرچشمۀ علمش اقيانوس بيكران علم خداست از اين گونه صفات مبرّاست،همچنان كه او آنچه از طريق وحى دريافت داشته، بىكموكاست در اختيار بندگان خدا و نيازمندان،حتى در اختيار كسانى كه براى آن ارج و قربى قائل نيستند،گذاشته است به اين اميد كه شايد هدايت شوند و راه حق را پيش گيرند.(ج ١٩٧/٢٦.)
ضهى /ضهأ
يُضاهِئُون:(توبه٣٠/.)[**]
از«مضاهأة»به معنى«همانند كردن و مشابه ساختن»گرفته شده است.
اين آيه وجه شباهت اهل كتاب-مخصوصا يهود و نصارى-را با مشركان و بتپرستان بيان مىكند تا روشن شود كه اگر در مورد اهل كتاب نيز تا حدودى سختگيرى به عمل آمده به خاطر انحرافشان از توحيد و گرايش آنها به نوعى از«شرك در عقيده»و نوعى از«شرك در عبادت»است.اين آيه مىگويد:
«يهود گفتند:«عزيز»پسر خداست!و نصارى گفتند مسيح پسر خداست!اين سخنى است كه با زبان خود مىگويند كه همانند گفتار كافران پيشين است...»(يُضٰاهِؤُنَ قَوْلَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَبْلُ)توبه٣٠/.
دربارۀ واژۀ«مضاهاة»در نهج البلاغه خطبۀ ١٦٥ مىخوانيم:
[*]وَ مٰا هُوَ عَلَى الْغَيْبِ بِضَنِينٍ.تكوير٢٤/.
[**]وَ قٰالَتِ الْيَهُودُ عُزَيْرٌ ابْنُ اللّٰهِ وَ قٰالَتِ النَّصٰارىٰ الْمَسِيحُ ابْنُ اللّٰهِ ذٰلِكَ قَوْلُهُمْ بِأَفْوٰاهِهِمْ يُضٰاهِؤُنَ قَوْلَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْقَبْلُ...توبه٣٠/.