شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٣١ - شِهاب (نمل٧/ )
شانِئ:(كوثر٣/.)[*]
از«شنئان»(بر وزن ضربان)گرفته شده و به معنى«عداوت و كينهورزى و بدخلقى كردن» است و«شانئ»كسى است كه داراى اين صفت باشد.
آيۀ مورد بحث در پاسخ سران شرك است كه به پيامبر اكرم(ص)نسبت ناروا مىدادند، مىگويد:
«مسلّما دشمن تو ابتر و بلا عقب است»(إِنَّ شٰانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ)كوثر٣/.
اين آيه خبر مىدهد كه دشمنان آن حضرت ابتر و بلا عقب خواهند بود و اين پيشگويى نيز تحقق يافت و چنان دشمنانش تار و مار شدند كه امروز اثرى از آنها باقى نمانده است،در حالى كه طوايفى همچون«بنى اميه»و«بنى عباس»كه به مقابله با پيغمبر(ص)و فرزندان او برخاستند روزى آنقدر جمعيت داشتند كه فاميل و فرزندان آنها قابل شماره نبود،ولى امروز اگر چيزى از آنها باقى مانده باشد هرگز شناخته نيست.(ج ٣٧٤/٢٧ و ٣٧٧.)
ش ه ب
شِهاب:(نمل٧/.)[**]
به معنى نورى است كه همچون يك عمود از آتش مىدرخشد و هر نورى كه امتدادى همچون عمود دارد«شهاب»ناميده مىشود.
طبق تحقيقات دانشمندان،آنها در اصل قطعه سنگهاى كوچكى هستند كه در فضاى بيرون از كرۀ زمين در حركتند،هنگامى كه به زمين نزديك مىشوند تحت تأثير جاذبۀ زمين قرار مىگيرند و بسرعت به طرف زمين سقوط مىكنند،هنگامى كه وارد جوّ،يعنى قشر هواى فشرده محيط به زمين،مىشوند به خاطر برخورد شديد با آن،داغ و آتشين شده و به صورت شعلۀ سوزانى در مىآيند و يك خط عمودى از آتش در هوا ترسيم مىكنند و سرانجام خاكستر آنها بر زمين مىنشيند.
بايد توجه داشت كه در آيات قرآن مجيد كرارا اين مسئله مطرح شده كه«شهابها»تيرهايى
[*]إِنَّ شٰانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ.كوثر٣/.
[**]إِذْ قٰالَ مُوسىٰ لِأَهْلِهِ إِنِّي آنَسْتُ نٰاراً سَآتِيكُمْ مِنْهٰا بِخَبَرٍ أَوْ آتِيكُمْ بِشِهٰابٍ قَبَسٍ لَعَلَّكُمْ تَصْطَلُونَ.«به خاطر بياور هنگامىرا كه موسى به خانوادۀ خود گفت:من آتشى از دور ديدم(همينجا توقف كنيد)من بزودى خبرى براى شما مىآورم يا شعلۀآتشى تا گرم شويد»نمل٧/.