شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٣٩ - سيق (زمر٧٣/ )
س و ق
نَسُوقُ الْماء:(الم سجده٢٧/.)[*]
واژۀ«نسوق»در اصل از مادّۀ«سوق»(بر وزن فوق)به معنى«راندن»است و جملۀ:
نَسُوقُ الْمٰاءَ(آب را مىرانيم)در آيه زير آمده است:
«آيا نديدند كه ما آب را بهسوى زمينهاى خشك مىرانيم...»(أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنّٰا نَسُوقُ الْمٰاءَ إِلَى الْأَرْضِ الْجُرُزِ)الم سجده٢٧/.
جالب اين كه در اين جا تعبير بهنَسُوقُ الْمٰاءَ(آب را مىرانيم)شده است اشاره به اين كه طبيعت آب به مقتضاى سنگينيش ايجاب مىكند كه روى زمين و در گودالها باشد و به مقتضاى روان بودنش بايد در اعماق زمين فرورود ،ولى هنگامى كه فرمان ما فرارسد طبيعت خود را از دست مىدهد و تبديل به بخار سبكى مىشود كه با وزش نسيم به هر سو حركت مىكند.
آرى همين ابرها كه بر فراز آسمانند درياهاى بزرگى از آب شيرين هستند كه به فرمان خدا به كمك بادها بهسوى زمينهاى خشك فرستاده مىشوند.(ج ١٧٤/١٧.)
سيق:(زمر٧٣/.)[**]
از مادّۀ«سوق»(بر وزن شوق)به معنى«راندن و حركت دادن»است.
در اين آيه سخن از چگونگى ورود مؤمنان پرهيزگار در بهشت است،مىفرمايد:
«و كسانى كه تقواى الهى پيشه كردند گروه گروه بهسوى بهشت برده(رانده)مىشوند...»(وَ سِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَراً)زمر٧٣/.
تعبير به«سيق»در اين جا سؤالانگيز است و توجه بسيارى از مفسران را بهسوى خود جلب كرده،زيرا اين تعبير در مواردى است كه كارى بدون شوق و تمايل درونى انجام مىگيرد، اين تعبير دربارۀ دوزخيان صحيح است،اما دربارۀ بهشتيان كه مشتاقا بهسوى بهشت مىروند چرا؟ بعضى اين تعبير را به خاطر آن دانستهاند كه بسيارى از بهشتيان در انتظار دوستانشانند،و
[*]أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنّٰا نَسُوقُ الْمٰاءَ إِلَى الْأَرْضِ الْجُرُزِ...الم سجده٢٧/.
[**]وَ سِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَراً...زمر٧٣/.