شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٧٩ - زَيْد (احزاب٣٧/ )
به طور كامل مىدهد و از فضل و كرم خود نيز برآن مىافزايد».
در آيات مربوط به انفاق در سورۀ بقره،آيه ٢٦١ نيز سخن از پاداش نيكوكاران تا هفتصد برابر و يا چند مقابل آن به ميان آمده است.
نكتۀ ديگر كه در اين جا بايد به آن توجه داشت اين است كه كاملا امكان دارد كه اين اضافه در جهان ديگر مرتبا افزايش يابد،يعنى هر روز موهبت و لطف تازهاى از ناحيۀ خداوند به آنها ارزانى داشته شود و اين در واقع نشان مىدهد كه زندگى جهان ديگر يكنواخت نيست و بهسوى تكامل در يك شكل نامحدود پيش مىرود.
رواياتى كه از پيامبر(ص)در تفسير اين آيه نقل شده كه منظور از«زيادة»توجه به جلوه ذات پاك پروردگار و استفاده از اين موهبت بزرگ معنوى است،ممكن است اشاره به همين نكته باشد.
در پارهاى از روايات كه از ائمه اهل بيت(ع)نقل شده«زيادة»به نعمتهاى دنيا تفسير شده است كه خداوند علاوه بر پاداش جهان ديگر نيكوكاران را از آن بهرهمند مىسازد،ولى هيچ مانعى ندارد كه كلمۀ«زيادة»در آيۀ فوق اشاره به همۀ اين مواهب بوده باشد.(ج ٢٦٧/٨-٢٦٨.)
زَيْد:(احزاب٣٧/.)[*]
آيۀ مورد بحث،به گفته غالب مفسران و مورخان اسلامى در مورد داستان ازدواج زينب بنت جحش( دخترعمه پيامبر گرامى اسلام)با زيد بن حارثه بردۀ آزادشدۀ پيامبر(ص)نازل شده است.
ماجرا از اين قرار بود كه قبل از زمان بعثت و بعد ازآنكه خديجه با پيامبر(ص)ازدواج كرد خديجه بردهاى به نام«زيد»خريدارى كرد كه بعدا آن را به پيامبر(ص)بخشيد و پيامبر(ص) او را آزاد فرمود و چون طايفهاش او را از خود راندند پيامبر(ص)نام«فرزند خود»بر او نهاد و به اصطلاح او را«تبنّى»كرد.
بعد از ظهور اسلام«زيد»مسلمانى مخلص و پيشتاز شد و موقعيت ممتازى در اسلام پيدا كرد و چنان كه مىدانيم سرانجام يكى از فرماندهان لشكر اسلام در جنگ موته شد كه در همان
[*]...فَلَمّٰا قَضىٰ زَيْدٌ مِنْهٰا وَطَراً زَوَّجْنٰاكَهٰا لِكَيْ لاٰ يَكُونَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ حَرَجٌ فِي أَزْوٰاجِ أَدْعِيٰائِهِمْ إِذٰا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَراً...«...هنگامى كه زيد از همسرش جدا شد ما او را به همسرى تو در آورديم تا مشكلى براى مؤمنان در ازدواج با همسرانپسر خواندههاى آنها هنگامى كه از آنان طلاق گيرند نباشد...»احزاب٣٧/.