شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٤٣ - اَسَرُّوا (سبأ٣٣/ )
به طريق اولى كسانى هم كه در نقش رهبرى و احيا كردن اجتماع ظاهر مىشوند و مىخواهند قلبها و افكار مرده را احيا كنند بايد رام ديگران نگردند،مال و ثروت و قدرت و نيروى زورمندان،در هدف آنها اثر نگذارد و كسى جز خدا در دل آنها جاى نداشته باشد و تنها تسليم حق و پايبند دين باشند و نيز هيچگونه رنگى در وجودشان جز رنگ خدايى يافت نشود و اين افراد هستند كه مىتوانند بدون اضطراب و تشويش به كارهاى مردم رسيدگى و ضمن رفع مشكلات،آنها را احيا كنند.
ولى دلى كه متمايل به دنيا و رام دنياست و اين رنگ وى را معيوب ساخته،چنين كسى نمىتواند با اين عيب و نقصى كه در خود دارد قلوب مرده را زنده سازد و نقش احياكننده داشته باشد.(ج ٣٠٤/١ و ٣٠٨.)
اَسَرُّوا:(سبأ٣٣/.)[*]
بعضى واژۀ«اسرار»را در آيۀ مورد بحث به معنى«اظهار»گرفتهاند و گفتهاند اين واژه در لغت عرب به دو معنى متضاد استعمال مىشود و نظير آن نيز كم نيست،ولى با توجه با موارد كاربرد اين لغت،در قرآن و غير آن اين معنى بعيد به نظر مىرسد،چرا كه«سرّ»معمولا در مقابل «علن»قرار مىگيرد و«راغب»در مفردات به ضعيف بودن اين قول تصريح كرده است،هرچند بعضى از علماى لغت به هر دو معنى اشاره كردهاند.
آيه مىگويد:
«...آنها هنگامى كه عذاب(الهى)را مىبينند ندامت خود را كتمان مىكنند(مبادا بيشتر رسوا شوند)...(وَ أَسَرُّوا النَّدٰامَةَ لَمّٰا رَأَوُا الْعَذٰابَ)سبأ٣٣/.
در بعضى تفاسير آمده است:«و چون عذاب قيامت را به چشم مشاهده كنند سخت اظهار پشيمانى كنند».
در«لسان العرب»ذيل مادّۀ«سر»بحث مشروحى در اين زمينه آمده و اختلافات اهل لغت و ادب را دراينباره نقل كرده است[١].(ج ١٠٢/١٨.)
[*]...وَ أَسَرُّوا النَّدٰامَةَ لَمّٰا رَأَوُا الْعَذٰابَ...سبأ٣٣/.
[١] لسان العرب،ج ٣٥٧/٤.