شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٧٧ - ذو القرنين (كهف٨٣/ )
«هيچ تر و خشكى نيست مگر اين كه در كتاب مبين(كتاب علم خدا)ثبت است»انعام ٥٩/.
اين جمله با عبارتى كوتاه وسعت بىانتهاى علم خدا را به همه موجودات بيان مىكند و هيچچيز از آن مستثنا نخواهد بود،زيرا منظور از«تر»و«خشك»معنى لغوى آن نيست،بلكه اين تعبير معمولا كنايه از عموميّت مىباشد.(ج ٢٧١/٥.)
رُطَب:(مريم٢٥/.)[*]
به معنى«خرماى تروتازه»است،در آيۀ مورد بحث خطاب به مريم(ع)آمده است:
«و تكانى به اين درخت نخل بده تا رطب تازه بر تو فروريزد »(تُسٰاقِطْ عَلَيْكِ رُطَباً جَنِيًّا)مريم٢٥/.
از اين كه در آيه صريحا آمده است كه خداوند غذاى مريم را به هنگام تولد نوزاد رطب قرار داد،مفسران چنين استفاده كردهاند كه يكى از بهترين غذاها براى زنان بعد از وضع حمل،رطب (خرماى تازه)مىباشد.
در احاديث اسلامى نيز صريحا به اين مطلب اشاره شده است:
از امير مؤمنان على(ع)مىخوانيم كه از پيامبر اسلام(ص)نقل مىفرمايد:بايد اولين چيزى كه زن پس از وضع حمل مىخورد رطب باشد،زيرا خداوند بزرگ به مريم(ع)فرمود:
«درخت خرما را تكان ده تا رطب تازه بر تو فروريزد[١]» خوردن اين غذا نه تنها براى مادر مؤثر است بلكه در شير او نيز تأثير خواهد گذاشت،حتى از پارهاى از روايات استفاده مىشود كه بهترين غذاى زن باردار و داروى او رطب است[٢].
(ج ٤٦/١٣-٤٧.)
ر ع ب
رُعب:(كهف١٨/.)[**]
چنان كه«راغب»و بعضى از ارباب لغت مىگويند،ترسى است كه تمام دل را فرامىگيرد
*)وَ هُزِّي إِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُسٰاقِطْ عَلَيْكِ رُطَباً جَنِيًّا.مريم٢٥/.
١) نور الثقلين،ج ٣٣٠/٣.
٢) مأخذ پيشين در همان جا.
**)...لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرٰاراً وَ لَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْباً.كهف١٨/.