شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٩٩ - ذو القرنين (كهف٨٣/ )
جالب اين كه اين قسمها اشاره به حالات و دگرگونيهايى است كه پشت سر هم در عالم آفرينش رخ مىدهد،خورشيد سر در نقاب فرومىبرد ،شفق كه بقاياى نور آن است ظاهر مىشود،موجودات زنده به سرعت به لانههاى خود بازمىگردند ،ماه در صورت بدر كامل طلوع مىكند(توجه داشته باشيد كه ماه شب چهارده در همان آغاز شب طلوع مىكند و اين سوگندها را مقدمهاى قرار مىدهد براى جملۀ«لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ»كه بيانگر حالات مختلفى كه انسان در مسير زندگى خود يكى پس از ديگرى پيدا مىكند)و براى اين جمله تفسيرهاى مختلفى ذكر كردهاند از جمله:
١.منظور حالات گوناگونى است كه انسان در طريق پررنجومشقت خود بهسوى خداوند و كمال مطلق پيدا مىكند،نخست عالم دنيا،بعد جهان برزخ و سپس رستاخيز و حالات مختلف آن (توجه داشته باشيد كه«طبق»از«مطابقه»به معنى قرار دادن چيزى فوق چيز ديگر است و به معنى منازلى است كه انسان در سير صعودى خود طى مىكند).
٢.منظور حالاتى است كه انسان از هنگامى كه نطفه است تا موقع مرگ مىپيمايد كه بعضى آن را به سى و هفت حالت شماره كردهاند.
٣.منظور حالات مختلفى است كه انسان در زندگى دنيا از سلامت و بيمارى،اندوه و سرور،غم و شادى،سختى و آسايش،صلح و جنگ مىپيمايد.
٤.منظور حالات و شدايد مختلفى است كه انسان در روز قيامت با آن روبرو مىشود،تا از حساب فارغ شود و هركس بهسوى نتيجۀ كار خويش از بهشت و دوزخ برود.
٥.منظور حالاتى است كه در اقوام پيشين واقع شده،يعنى همان حوادث تلخ و شيرين و انواع تكذيبها و انكارهاى مخالفان در اين امت نيز واقع مىشود اين معنى در روايتى از امام صادق(ع)نقل شده است.
البته جمع ميان اين تفسيرها مانعى ندارد و ممكن است آيه ناظر به همه اين دگرگونيها و تحولات و مراحلى باشد كه انسان در مسير زندگى خود،آن را مىپيمايد.
بعضى مخاطب در اين آيه را شخص پيامبر(ص)دانسته و آيه را اشاره به آسمانهايى مىدانند كه پيامبر(ص)در شب معراج از آنها گذشت،اما با توجه به اين كه«ب»در«لتركبنّ» ضمه دارد و معنى جمعى را مىرساند اين تفسير مناسب نيست،بخصوص اين كه در آيات سابق نيز مخاطب كل انسانها بودند.(ج ٣١٥/٢٦-٣١٦.)