شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٤٩ - تُسْرِفوا (اعراف٣١/ )
حركت مىكند.بعضى«سراع»را مصدر مىدانند.
آيۀ مورد بحث به معرفى آن روز موعود مىپردازد و نشانههايى از اين روز وحشتناك و هولانگيز را بيان مىكند و به عنوان انذار و تهديد كافران سرسخت و استهزاءكننده و لجوج چنين مىگويد:
«همان روزى كه از قبرها به سرعت خارج مىشوند و چنان تند حركت مىكنند كه گويى بهسوى بتهايشان مىدوند!»معارج٤٣/.
چه تعبير عجيبى!وضع حال آنها را در قيامت و هنگامى كه بهسوى دادگاه عدل الهى با سرعت حركت مىكنند تشبيه به هجوم آنها در يك روز جشن يا عزا بهسوى بتهايشان مىكند،امّا آن كجا و اين كجا،و در حقيقت سخريهاى است نسبت به عقايد پوچى كه در عالم دنيا داشتند.
واژۀ«سراع»در آيۀ ٤٤ سورۀ ق نيز به كار رفته و به اين ترتيب جمعا دو بار در قرآن مجيد استعمال شده است.(ج ٢٩٨/٢٢،ج ٤٨/٢٥.) تفاوت ميان دو جملۀ:
يُسٰارِعُونَ فِي الْكُفْرِ-يسارعون الى الكفر (مائده٤١/.) بعضى معتقدند تعبير«يُسٰارِعُونَ فِي الْكُفْرِ»با تعبير«يسارعون الى الكفر» تفاوت دارد، زيرا جملۀ اوّل دربارۀ كسانى گفته مىشود كه كافرند و در درون كفر غوطهور و براى رسيدن به مرحلۀ نهايى كفر بر يكديگر سبقت مىجويند،ولى جملۀ دوم دربارۀ كسانى گفته مىشود كه در خارج از محدودۀ كفر بهسوى آن در حركتند و بر يكديگر سبقت مىگيرند[١].(ج ٣٨٣/٤-٣٨٤.)
س ر ف
تُسْرِفوا:(اعراف٣١/.)[*]
واژۀ«اسراف»به معنى وسيع كلمه،هرگونه تجاوز از حد در كارى را شامل مىشود، زيادهروى در كميت و كيفيت و بيهودهگرايى و اتلاف و مانند آن،روش قرآن اين است كه به
[١]المنار،ج ٣٨٨/٦.
[*]...كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لاٰ تُسْرِفُوا...«...بخوريد و بياشاميد و اسراف نكنيد...»اعراف٣١/.