شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٤١ - شُورى١٦٤٨ (شورى٣٨/ )
من استبدّ برأيه هلك و من شاور الرّجال شاركها فى عقولهم.
«كسى كه استبداد به رأى داشته باشد هلاك مىشود و كسى كه با افراد بزرگ مشورت كند در عقل آنها شريك شده است»[١].
بنابراين بايد توجه داشت كه هركس نمىتواند طرف مشورت قرار گيرد،زيرا گاه آنها نقاط ضعفى دارند كه مشورت با آنها مايۀ بدبختى و عقب افتادگى است،چنان كه على(ع)مىفرمايد:
با سه طايفه مشورت نكن:
١)لا تدخلنّ فى مشورت بخيلا يعدل بك عن الفضل و يعدك الفقر.
«با افراد بخيل مشورت نكن،زيرا تو را از بخشش و كمك به ديگران بازمىدارند و از فقر مىترسانند».
٢)و لا جبانا يضعفك عن الامور.
«همچنين،با افراد ترسو مشورت نكن،زيرا آنها تو را از انجام كارهاى مهم بازمىدارند ».
٣)و لا حريصا يزيّن لك الشّره بالجور.
«و نيز،با افراد حريص مشورت نكن،زيرا آنها براى جمعآورى ثروت و يا كسب مقام، ستمگرى را در نظر تو جلوه مىدهند»[٢].(ج ١٤٤/٣ تا ١٤٦.)
شُورىٰ:(شورى٣٨/.)[*]
اسم است از«مشاوره»و يا به گفته بعضى مصدر است به معنى«استخراج رأى صحيح»و آن مهمترين مسئله اجتماعى است،چرا كه بدون«شورى»همه كارها ناقص است.يك انسان هر قدر از نظر فكرى نيرومند باشد نسبت به مسائل مختلف تنها از يك يا چند بعد مىنگرد و لذا ابعاد ديگر بر او مجهول مىماند،امّا هنگامى كه مسائل در شورى مطرح شود و عقلها و تجارب و ديدگاههاى مختلف به كمك هم بشتابند مسائل كاملا پخته و كمعيب و نقص مىگردد و از لغزش دورتر است.لذا در حديث پرمعنايى از پيغمبر گرامى(ص)مىخوانيم:«احدى در كارهاى خود مشورت نمىكند مگر اين كه به راه راست و مطلوب هدايت شود».
آيۀ مورد بحث دربارۀ كسانى كه دعوت پروردگارشان را اجابت كردهاند مىگويد:«همۀ كارهايشان در ميان آنها از طريق مشورت صورت مىگيرد»و جالب اين كه پيامبر(ص)با اين كه
[١]نهج البلاغه.
[٢] مأخذ پيشين،فرمان مالك اشتر.
[*]...وَ أَمْرُهُمْ شُورىٰ بَيْنَهُمْ...«...و كارهايشان به طريق مشورت در ميانشان صورت مىگيرد...»شورى٣٨/.