شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥١٠ - شِفاء و رحمت (اسراء٨٢/ )
بسيارى از حروف وضع اسفانگيزى داشت.(ج ١٧/٢٧.)
ش ف و
شَفا:(آل عمران١٠٣/.)[*]
به معنى«لبۀ چيزى»است و در اصل به«كنارۀ چاه و يا خندق و مانند آن»گويند و شايد اطلاق«شفة»بر«لب»(كه شرحش گذشت)نيز به همين مناسبت باشد(و در اين صورت «شفة»از مادّۀ«ش ف و»خواهد بود).
آيۀ مورد بحث مىگويد:شما در گذشته در لبۀ گودالى از آتش بوديد كه هرآن ممكن بود در آن سقوط كنيد و همه چيز شما خاكستر شود!،امّا خداوند شما را نجات داد و از اين پرتگاه به نقطه امنوامانى كه همان نقطۀ«برادرى و محبّت»بود رهنمون ساخت.(ج ٣٢/٣،ج ١٤١/٨.)
ش ف ى
شِفاء و رحمت:(اسراء٨٢/.)[**]
شفى،يشفى،شفاء به معنى«تندرستى بخشيدن»است و معمولا در مقابل بيماريها و عيبها و نقصهاست.
با توجه به آيۀ مورد بحث،خداوند نزول قرآن را مايۀ شفاء و رحمت براى مؤمنان دانسته است،نخستين كارى كه قرآن در وجود انسانها مىكند همان پاكسازى از انواع بيماريهاى فكرى و اخلاقى فرد و جامعه است.
پس از آن مرحلۀ«رحمت»فرامىرسد كه مرحلۀ تخلق به اخلاق الهى و جوانه زدن شكوفههاى فضايل انسانى در وجود افرادى است كه تحت تربيت قرآن قرار گرفتهاند.به تعبير ديگر«شفاء»اشاره به«پاكسازى»است و«رحمت»اشاره به«نوسازى»است و يا به تعبير
[*]...وَ كُنْتُمْ عَلىٰ شَفٰا حُفْرَةٍ مِنَ النّٰارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْهٰا...«...و شما بر لب حفرهاى از آتش بوديد،خدا شما را ازآنجابرگرفت(و نجات داد)...»آل عمران١٠٣/.
[**] و ننزّل من القرآن ما هو شفاء و رحمة للمؤمنين...«و قرآن را نازل مىكنيم كه شفا و رحمت براى مؤمنان است...»اسراء٨٢/.