شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٠٥ - ركام (نور٤٣/ )
معنوى و هرگونه بت و مظاهر شرك پاك و پاكيزه دارد تا بندگان خدا در اين مكان پاك جز به خدا نينديشند و مهمترين عبادت اين سرزمين را كه طواف و نماز است در محيطى پيراسته از هرگونه آلودگى انجام دهند.
از ميان اركان نماز در آيۀ فوق به سه ركن عمده كه«قيام»و«ركوع»و«سجود»است به ترتيب اشاره شده،چرا كه بقيه در شعاع آن قرار دارد.(ج ٦٨/١٤.)
ر ك م
ركام:(نور٤٣/.)[*]
بر وزن«غلام»از مادّۀ«ركم»(بر وزن عزم)به معنى اشيائى است كه روى هم متراكم شدهاند.
آيۀ مورد بحث به گوشۀ ديگرى از شگفتيهاى آفرينش و علم و حكمت و عظمتى كه ماوراى آن نهفته است اشاره مىكند و روى سخن را به پيامبر(ص)كرده،مىگويد:
«آيا نديدى كه خداوند ابرهايى را به آرامى مىراند،سپس ميان آنها پيوند مىدهد و بعد آن را متراكم مىسازد...»(ثُمَّ يَجْعَلُهُ رُكٰاماً)نور٤٣/.
و نيز كلمۀ«مركوم»(بر وزن محكوم)اسم مفعول است چيزى است كه بعضى از آن بر بعضى ديگر قرار گرفته باشد(روى هم انباشته شده)،همچنان كه در آيۀ ٤٤ سورۀ طور آمده است:[**]
«(مشركان چنان لجوجند كه)اگر ببينند قطعه سنگى از آسمان(براى عذاب آنها)سقوط مىكند مىگويند اين ابر متراكم است!»(يَقُولُوا سَحٰابٌ مَرْكُومٌ).
كسانى كه اين قدر لجوج باشند كه حقايق حسّى را منكر شوند و سنگهاى آسمانى را به ابرهاى متراكم تفسير كنند،با اين كه همهكس ابر را به هنگامى كه نزديك به زمين مىشود ديدهاند كه چيزى جز مجموعۀ بخار نيست،چگونه اين بخار لطيف متراكم مىشود و تبديل به سنگ مىگردد؟ اين افراد تكليفشان در برابر حقايق معنوى روشن است.
[*]أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللّٰهَ يُزْجِي سَحٰاباً ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ ثُمَّ يَجْعَلُهُ رُكٰاماً...نور٤٣/.
[**]وَ إِنْ يَرَوْا كِسْفاً مِنَ السَّمٰاءِ سٰاقِطاً يَقُولُوا سَحٰابٌ مَرْكُومٌ.طور٤٤/.