شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٢٥ - فرق ميان«صلّوا»و«سلّموا»
وقتى اشاره به آن مىكنند صدا مىكند«صلصال»گفته شده است،باقيماندۀ آب در ظرف را «صلصه»مىنامند،چرا كه به هنگام حركت به اين طرف و آن طرف صدا مىكند.
بعضى نيز گفتهاند«صلصال»به معنى«گل بدبو»(لجن)است ولى معنى اول مشهورتر و معروفتر است[*].(ج ١١٨/٢٣.)
صلو
يُصَلُّونَ:(احزاب٥٦/.)[**]
آيۀ مورد بحث،از علاقۀ خاص خداوند و فرشتگان نسبت به پيامبر(ص)و همچنين دستور به فرستادن«درود و سلام»بر او و تسليم شدن مؤمنان در برابر فرمان او سخن مىگويد.
تعبير به«يصلّون»به صورت فعل مضارع دليل بر استمرار است،يعنى خداوند و فرشتگانش پيوسته بر پيامبر(ص)رحمت و درود مىفرستند،رحمت و درودى هميشگى و جاودانى.
«صلات»كه جمع آن«صلوات»است،هرگاه به خدا نسبت داده شود،يعنى از ناحيۀ خدا باشد به معنى توجه و فرستادن رحمت به بندگان است و هرگاه به فرشتگان منسوب شود به معنى طلب رحمت براى بندگان است و اگر از ناحيۀ مؤمنان باشد،دعا و تقاضاى رحمت است.(ج ٤١٦/١٧.)
فرق ميان«صلّوا»و«سلّموا»
(در آيۀ ٥٦ سورۀ احزاب)[***]«...اى كسانى كه ايمان آوردهايد بر او درود فرستيد و سلام گوييد و تسليم فرمانش باشيد»(صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً).
دراينباره مفسران بحثهاى مختلفى دارند،آنچه مناسبتر با ريشۀ لغوى اين دو كلمه و ظاهر آيه به نظر مىرسد اين است كه:«صلّوا»امر به طلب رحمت و درود فرستادن به پيامبر است،امّا
*)شرح جالبى دربارۀ تركيب«گل خشكيده تيره»(صلصال)و«روح خدا»در تفسير نمونه،جلد ١١،صفحه ٧٨،ذيلآيات ٢٨ و ٢٩ سورۀ حجر،آمده است.
[**]إِنَّ اللّٰهَ وَ مَلاٰئِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ،يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً.«خداوند و فرشتگانش بر پيامبردرود مىفرستند،اى كسانى كه ايمان آوردهايد بر او درود فرستيد و سلام گوييد و تسليم فرمانش باشيد»احزاب٥٦/.
[***] ...يا ايّها الّذين آمنوا صلّوا عليه و سلّموا تسليما.احزاب٥٦/.