شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٧٩ - شرر (مرسلات٣٢/ )
ش ر ذ م
شِرْذِمَة:(شعراء٥٤/.)[*]
در اصل به معنى«گروه اندك و باقيماندۀ چيزى»است و به لباس پاره پاره،«شراذم»گفته مىشود:ثوب شراذم.«لباس پاره پاره».بنابراين علاوه بر معنى اندك بودن،پراكندگى نيز در مفهوم آن افتاده است.
آيۀ مورد بحث گوياى اين مطلب است كه فرعون مىخواست با اين تعبير(اينها گروهى اندكاند!)عدم انسجام بنى اسرائيل را از نظر نفرات لشكر مجسم كند.(ج ٢٣٧/١٥.)
ش ر ر
شَرّ:(بقره٢١٦/.)[**]
به معنى«بد بودن»و نيز به معنى«ضرر»كه مورد اعراض همگان است.بعضى گويند كه اين واژه در اصل«اشر»(بدكارتر)بوده و همزۀ آن به كثرت استعمال حذف شده است.جمع آن «اشرار»است كه در آيۀ ٦٢ سورۀ ص نام برده شده است.
آيۀ مورد بحث مىگويد كه«...چهبسا از چيزى اكراه داشته باشيد كه خير شما در آن است و يا چيزى را دوست داشته باشيد كه شر شما در آن است...»(وَ هُوَ شَرٌّ لَكُمْ)بقره ٢١٦.
آيۀ مذكور مىفرمايد:شما خبر از مصالح كارها نداريد،از كجا كه در پشت سر آنچه در نظر شما ناپسند است خيرى و در پشت سر آنچه مورد پسند شماست شرّى نباشد تنها خداست كه از تمام اسرار نهفته آگاه است،ولى مسلم است كه افراد كنجكاو و هوشيار(و نه افراد سطحى) مىتوانند،به گوشهاى از اسرار اين احكام واقف گردند.(ج ٦٥/٢.)
شرر:(مرسلات٣٢/.)[***]
بر وزن«ضرر»جمع«شراره»به معنى اجزاى كوچكى است كه از آتش جدا و به هوا
[*]إِنَّ هٰؤُلاٰءِ لَشِرْذِمَةٌ قَلِيلُونَ.«(و گفت)اينها گروهى اندكاند»شعراء٥٤/.
[**]...وَ عَسىٰ أَنْ تُحِبُّوا شَيْئاً وَ هُوَ شَرٌّ لَكُمْ...«...و چهبسا چيزى را دوست داشته باشيد كه شر شما در آن است...»بقره/٢١٦.
[***] انماتَرْمِي بِشَرَرٍ كَالْقَصْرِ.«جرقههايى از خود پرتاب مىكند مانند يك كاخ!»مرسلات٣٢/.