شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٦٢ - صبر و صلات (بقره١٥٣/ )
صبر بر اطاعت(مقاومت در برابر مشكلاتى كه در راه طاعت وجود دارد).
صبر بر معصيت(ايستادگى در برابر انگيزههاى گناه و شهوات سركش و طغيانگر).
صبر بر مصيبت(پايدارى در برابر حوادث ناگوار و عدم خودباختگى و شكست روحى و ترك جزع و فزع)[*].
به گفته بعضى از مفسران گاهى انسان در برابر حوادث ناگوار صبر مىكند تا مردم بگويند چقدر با استقامت است!و گاهى از ترس اين كه نگويند چه آدم كمظرفيتى است.و گاهى به خاطر اين كه دشمنان شماتتش نكنند،و گاهى به خاطر اين كه مىداند بىتابى و جزع بيهوده است،و گاهى به خاطر اين كه چهرۀ مظلوميّت به خود بگيرد و ديگران به يارى او برخيزند،هيچيك از اين امور دليل بر كمال نفس انسانى نيست؛اما هنگامى كه به خاطر اطاعت فرمان خدا و اين كه هر حادثهاى در زندگى رخ مىدهد دليل و حكمتى دارد صبر و استقامت به خرج مىدهد آنچنان كه عظمت حادثه را در هم مىشكند اين همان صبرى است كه در آيه مورد بحث(رعد ٢٢/)به آن اشاره شده است.
كمتر موضوعى را در قرآن مىتوان يافت كه مانند«صبر»تكرار و مورد تأكيد قرار گرفته باشد،در قرآن مجيد حدود هفتاد مورد از«صبر»سخن به ميان آمده كه بيش از ده مورد از آن به شخص پيامبر(ص)اختصاص دارد.
خداوند براى صابران پاداش بىحساب قرار داده است:
...إِنَّمٰا يُوَفَّى الصّٰابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسٰابٍ.«صابران پاداش خود را بىحساب مىگيرند» زمر١٠/.
و در روايات اسلامى عالىترين صبر را آن دانستهاند كه به هنگام فراهم آمدن وسايل عصيان و گناه،انسان مقاومت كند و از لذت گناه چشم بپوشد.(ج ٥١٨/١-٥١٩،ج ١٢٢/٣ و ٢٣٣،ج ١٨٩/١٠.)
صبر و صلات:(بقره١٥٣/.)[**]
موضوع ديگرى كه در آيۀ مورد بحث به عنوان يك تكيهگاه مهم در كنار صبر معرفى شده،
[*]صبر نه تنها در برابر«طاعت»و«معصيت»لازم است،بلكه در برابر نعمت نيز صبر بايد كرد يعنى آنچنانكه انسان را به غرور و مستى و بىبندوبارى نكشد.
[**]يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاٰةِ..«اى افراد با ايمان از صبر(و استقامت)و نماز(در برابر حوادثسخت زندگى)كمك بگيريد(زيرا خداوند با صابران است)»بقره١٥٣/.