اذا احسن المؤمن عمله ضاعف الله عمله بكل حسنة سبعمائة ضعف،و ذلك قول الله و الله يضاعف لمن يشاء.«هنگامى كه انسان با ايمان عملى نيك انجام دهد خداوند در برابر هر كار نيكى هفتصد برابر آن را اضافه مى‌كند و اين معنى سخن خداست كه مى‌فرمايد:وَ اللّٰهُ يُضٰاعِفُ لِمَنْ يَشٰاءُ»[١].

ولى اين سخن مانع از آن نخواهد بود كه به هنگامى كه اين كلمه به اصطلاح«تثنيه»بسته مى‌شود(ضعفان و ضعفين)[٢]به معنى دو برابر باشد،مثل اين كه بگوييم:ضعف الواحد[*].

(ج ٢١٤/١٢-٢١٥.)

اَضعاف:(بقره٢٤٥/.)[**]

جمع«ضعف»(بر وزن شعر)به معنى«دو برابر يا چند برابر كردن چيزى»است آيۀ مورد بحث مى‌گويد:«كيست كه به خدا قرض نيكويى دهد(و از اموالى كه خود او به وى بخشيده انفاق كند)تا خداوند آن را براى او چندين برابر كند...» قرآن مى‌گويد اين كمك مادى خود را به عنوان«قرض به خدا»حساب كنيد،قرض به آفريدگار جهان كه همه چيز از اوست و تازه هنگام استرداد چندين برابر آن را دريافت داريد.

(فَيُضٰاعِفَهُ لَهُ أَضْعٰافاً كَثِيرَةً)بقره٢٤٥/.

و اين نهايت لطف پروردگار را نسبت به بندگان و كمال اهميّت مسئله انفاق را مى‌رساند با اين كه مالك و بخشنده اوست،باز بر مى‌گردد و از بندۀ خود استقراض مى‌كند آن هم استقراضى كه با چنين سود فراوانى همراه است.

حال با توجه به اين كه«اضعاف»در آيۀ جمع است و با كلمۀ«كثيره»تأكيد شده و علاوه بر اين«يضاعف»خود تأكيد بيشترى را از«يضعف»مى‌رساند(آن‌چنان كه در لغت آمده)از

(نيز آمده و در آيۀ مورد بحث به همين معنى است،زيرا ملاحظه مى‌كنيم كه پاداش هر كار نيك در نزد خدا حد اقل ده برابراست.

[١] تفسير عياشى،به نقل از تفسير الميزان،ج ٤٢٤/٢.

[٢] ضعفين در آيۀ ٢٦٥ سورۀ بقره،تثنيه«ضعف»به معنى«دوچندان يا دو برابر»است و به خاطر تثنيه بودن به معنىچهار برابر نخواهد بود مانند«زوجين»،بلكه دو طرف را نشان مى‌دهد.(نمونه،ج ٢٤٢/٢.)

[*] راغب در مفردات در معناى«ضعف»مى‌گويد:ضاعفته:ضممت اليه مثله فصاعدا.«آن را مضاعف ساختيم يعنىهمانندش و يا بيشتر و چند برابر آن افزودم».

[**]مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللّٰهَ قَرْضاً حَسَناً فَيُضٰاعِفَهُ لَهُ أَضْعٰافاً كَثِيرَةً...بقره٢٤٥/.