شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٤٦ - مَنْ يَشاءُ (بقره٢٦٩/ )
سرانجام گرفتار عواقب سوء اعمالشان شدند و طعم مجازات ما را چشيدند»انعام١٤٨/.
آنها در حقيقت با اين گفتههاى خود،هم دروغ مىگفتند و هم انبيا را تكذيب مىكردند، زيرا پيامبران الهى با صراحت،بشر را از بتپرستى و شرك و تحريم حلال خداوند بازداشتند ،نه نياكانشان گوش دادند و نه اينها،با اين حال چگونه ممكن است خدا را راضى به اين اعمال دانست،اگر او به اين اعمال راضى بود چگونه پيامبران خود را براى دعوت به توحيد مىفرستاد، اصولا دعوت انبيا خود مهمترين دليل براى آزادى اراده و اختيار انسان است.(ج ٢٢/٦-٢٣.)
إِنْ شٰاءَ اللّٰهُ:(فتح٢٧/.)[*]
جملۀ«إِنْ شٰاءَ اللّٰهُ»در آيۀ مورد بحث كه مىگويد:
«... بهطورقطع همه شما به خواست خدا وارد مسجد الحرام مىشويد در نهايت امنيت...» ممكن است يك نوع تعليم به بندگان باشد كه به هنگام خبر دادن از آينده تكيه بر مشيت و ارادۀ الهى را فراموش نكنند و خود را در كارها مستقل و بىنياز از لطف او ندانند.
و نيز ممكن است اشاره به شرايطى باشد كه خداوند براى اين موفقيت(توفيق زيارت خانۀ خدا در آيندۀ نزديك)قرار داده و آن باقى ماندن بر خط توحيد و سكينه و تقواست.
و نيز ممكن است اشاره به نفراتى باشد كه در اين فاصله مدت عمرشان پايان مىگيرد و موفق به انجام اين زيارت نمىشوند و جمع ميان اين معانى كاملا ممكن است.(ج ١٠٤/٢٢.)
مَنْ يَشاءُ:(بقره٢٦٩/.)[**]
جملۀ«من يشاء»يعنى«آن كسى را كه بخواهد»و منظور از اين جمله در آيۀ مورد بحث اين نيست كه حكمت و دانش بدون جهت به اين و آن داده مىشود،بلكه مشيت و ارادۀ خدا همه جا آميخته با حكمت است،يعنى آن را به هركس شايسته بيند مىبخشد و از اين سرچشمۀ زلال زندگىبخش،سيراب مىكند.
آيه مىگويد:«خدا دانش را به هركس بخواهد(و شايسته بيند)مىدهد...»بقره٢٦٩/.
(ج ٢٥٣/٢.)
[*]...لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرٰامَ إِنْ شٰاءَ اللّٰهُ آمِنِينَ...فتح٢٧/.
[**]يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشٰاءُ...بقره٢٦٩/.