شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٢٢ - روح الامين (شعراء١٩٣/ )
اما چرا«جبرئيل»را«روح القدس»مىگويند؟براى اين است كه از طرفى جنبۀ روحانيت در فرشتگان مسئله روشنى است و اطلاق كلمۀ«روح»بر آنها كاملا صحيح است و اضافه كردن آن به«القدس»اشاره به پاكى و قداست فوقالعادۀ اين فرشته است.
٢.بعضى ديگر معتقدند«روح القدس»همان نيروى غيبى است كه عيسى(ع)را تأييد مىكرد و با همان نيروى مرموز الهى،مردگان را به فرمان خدا زنده مىساخت.
البته اين نيروى غيبى به صورت ضعيفتر در همه مؤمنان با تفاوت درجات ايمان وجود دارد و همان امدادهاى الهى است كه انسان را در انجام طاعات و كارهاى مشكل مدد مىكند و از گناهان بازمىدارد ،لذا در بعضى از احاديث در مورد بعضى شعراى اهل بيت(ع)مىخوانيم كه پس از خواندن اشعارش براى امام،به او فرمود:
انَّمَا نَفَثَ رُوحُ القُدُسِ عَلىٰ لِسٰانِكَ«روح القدس بر زبان تو دميد و آنچه گفتى به يارى او بود»[١].
٣.بعضى از مفسران نيز روح القدس را به معنى«انجيل»تفسير كردهاند[٢].
ولى دو تفسير اول نزديكتر به نظر مىرسد.[*](ج ٣٣٨/١-٣٣٩.)
روح الامين:(شعراء١٩٣/.)[**]
بزرگ فرشتگان،همان«جبرئيل امين»است يعنى«فرشتۀ وحى»كه در آيۀ مورد بحث با دو عنوان توصيف شده،عنوان«روح»و عنوان«امين»،روحى كه سرچشمه حيات است و امانتى كه شرط اصلى هدايت و رهبرى.
آيه مىگويد:
[١]در مورد شاعر معروف معاصر پيامبر(ص)حسان بن ثابت نيز مىخوانيم كه پيامبر(ص)دربارۀ او فرمود:لن يزل معك روح القدس ما ذببت عنّا«اى حسان!مادامكه با اشعارت از ما دفاع كنى روح القدس با توست»،«سفينةالبحار،ج ٤٩٥/٢.».
[٢] تفسير المنار،ذيل آيۀ مورد بحث.
[*] دربارۀ«روح القدس»در جلد پنجم تفسير نمونه،صفحه ١٢٣ به اختصار صحبت شده است و در مورد عقيدهمسيحيان به«روح القدس»رجوع شود به جلد اول همين تفسير،صفحه ٣٤٠.
[**]نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ.شعراء١٩٣/.