كانونى است براى آموزشهاى عقيدتى و راههاى عملى مبارزه و سازماندهى،اين گونه زندانها فرصت خوبى به مبارزان راه حق مى‌دهد تا بتوانند كوششهاى خود را پس از آزادى هماهنگ و متشكل سازند.

آيۀ مورد بحث باز هم دربارۀ زندانى شدن يوسف(ع)است،يوسف كه در مبارزۀ با زن هوس‌باز،حيله‌گر ،و قلدرى همچون همسر عزيز مصر،پيروز شده بود سعى داشت كه محيط زندان را تبديل به يك محيط ارشاد و كانون تعليم و تربيت كند،حتى پايه آزادى خود و ديگران را در همان برنامه‌ها بگذارد.

اين سرگذشت به ما اين درس مهم را مى‌دهد كه ارشاد و تعليم و تربيت محدود و محصور در كانون معينى مانند مسجد و مدرسه نيست،بلكه بايد از هر فرصتى براى اين هدف استفاده كرد،حتى از زندان در زير زنجيرهاى اسارت.

ذكر اين نكته نيز لازم است كه دربارۀ سالهاى زندان يوسف گفتگوست،ولى مشهور اين است كه مجموع زندان ماندن يوسف ٧ سال بوده ولى بعضى گفته‌اند قبل از ماجراى خواب زندانيان ٥ سال در زندان بود و بعد از آن هم ٧ سال ادامه يافت سالهايى پررنج‌وزحمت ،اما از نظر ارشاد و سازندگى پربار و پربركت[١].(ج ٤١٥/٩-٤١٦.)

سِجّين:(مطففين٧/.)[*]

كتاب جامعى است كه نامۀ اعمال همه بدكاران در آن جمع‌آورى مى‌شود و اعمال همۀ نيكوكاران و ابرار در كتابى ديگر به نام«علّيّين»گردآورى مى‌شود.[**]

«سجّين»از مادّۀ«سجن»گرفته شده و در اصل به معنى«زندان و حبس»است،لكن براى آن معانى مختلفى قائل شده‌اند:

زندان سخت و شديد،هر موجود صلب و محكم،وادى بسيار هولناكى در قعر جهنم،محلى

[١]براى توضيح بيشتر دربارۀ سالهاى زندان يوسف به تفسير«المنار»و«قرطبى»و«الميزان»و«فخر رازى»مراجعهشود.

[*]كَلاّٰ إِنَّ كِتٰابَ الفُجّٰارِ لَفِي سِجِّينٍ«چنين نيست كه آنها(دربارۀ قيامت خيال مى‌كنند)مسلما نامه اعمال فاجران درسجّين است!»مطففين٧/.

[**]كَلاّٰ إِنَّ كِتٰابَ الْأَبْرٰارِ لَفِي عِلِّيِّينَ.«چنان نيست كه آنها(دربارۀ معاد)خيال مى‌كنند،بلكه نامۀ اعمال نيكان در«علّيّين»است»مطففين١٨/.