به هر حال اين تعبير اشاره به اين نكته است كه هرگز منتظر ننشينيد نيازمندان نزد شما آيند و تقاضاى كمك كنند؛بر شماست كه جستجو كنيد و افراد آبرومند محروم را كه به گفته قرآن:

...يَحْسَبُهُمُ الْجٰاهِلُ أَغْنِيٰاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ...«...افراد بى‌خبر،آنها را از شدت خويشتندارى غنى مى‌پندارند...»بقره٢٧٣/.پيدا كنيد و به آنها كمك كنيد و گره مشكلاتشان را بگشاييد و آبرويشان را حفظ كنيد و اين دستور مهمى است كه براى حفظ حيثيّت مسلمانان محروم بسيار مهم است.

البته اين افراد را بنا به گفتۀ قرآن(آيۀ اخير الذكر)مى‌توان از چهره‌هايشان شناخت:

تَعْرِفُهُمْ بِسِيمٰاهُمْ.آرى گرچه خاموشند،ولى در عمق چهرۀ آنها نشانه‌هاى رنجهاى جانكاه درونى براى افراد آگاه آشكار است و«رنگ و رخسارۀ آنها از سرّ درونشان خبر مى‌دهد».

قابل توجه اين كه در آيۀ ١٩ سورۀ ذاريات خوانديم كه هميشه در اموال نيكوكاران حقى براى سائل و محروم است،اين تعبير به خوبى نشان مى‌دهد كه آنها خودشان را در برابر نيازمندان و محرومان مديون مى‌بينند و آنان را طلبكار و صاحب حق مى‌شمرند،حقى كه به هر حال بايد پرداخته شود و هيچ‌گونه منّتى در پرداختن آن نيست،درست مانند طلبهاى ساير طلبكاران.

بايد توجه داشت،قرائن مختلف نشان مى‌دهد كه اين تعبير مربوط به زكات واجب و امثال آن نيست،بلكه ناظر به انفاقهاى مستحبى مى‌باشد كه پرهيزگاران آن را دين خود مى‌شمرند.(ج ٣٢٥/٢٢ و ٣٢٨،ج ٣٢/٢٥،ج ١٠٧/٢٧-١٠٨.)

س‌أم

يَسْأمُون:(فصلت٣٨/.)[*]

از«سآمة»گرفته شده[سئم،يسأم،سآمة]به معنى«خستگى»(سستى و ملالت و افسردگى)از ادامۀ كار يا جريانى است،آيه مى‌گويد:

«...(فرشتگان)شب و روز براى او تسبيح مى‌گويند و خسته و ملول نمى‌شوند»(وَ هُمْ لاٰ يَسْأَمُونَ)فصلت٣٨/.

اگر گروهى نادان و جاهل و بى‌خبر در برابر ذات پاكش سجده نكنند مسأله‌اى نيست اين عالم وسيع پر است از فرشتگان مقرب كه دائما در حال ركوع و سجود و حمد و تسبيحند و

[*]يُسَبِّحُونَ لَهُ بِاللَّيْلِ وَ النَّهٰارِ وَ هُمْ لاٰ يَسْأَمُونَ.فصلت٣٨/.