شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٣ - دِفْء (نحل٥/ )
قابل توجه اين كه قرآن براى رفع هرگونه ابهام،با صراحت تمام،هدف اصلى اين ازدواج را كه شكستن يك سنّت جاهلى درزمينۀ خوددارى ازدواج با همسران مطلقه پسر خواندهها بوده است بيان مىدارد.(ج ٣١٩/١٧ تا ٣٢٢.)
د ف ء
دِفْء:(نحل٥/.)[*]
به معنى«هرگونه پوشش»است كه موجب گرما شود.[**]آيۀ مورد بحث به نعمت مهم ديگرى،يعنى خلقت چهار پايان و فوايد مختلفى كه از آنها عايد مىشود اشاره مىكند و مىگويد:
«خداوند چهار پايان را آفريد در حالى كه در آنها وسيلۀ پوشش براى شماست و منافع ديگر و از گوشت آنها مىخوريد» در اين آيۀ نخست به مسئله خلقت چهار پايان كه دليلى بر علم و قدرت خداست پرداخته، سپس به بيان نعمتهاى مختلفى كه در آنها وجود دارد مىپردازد و از ميان اين نعمتها به سه قسمت اشاره مىكند،نخست مسئله«د ف ء»كه به معنى هرگونه پوشش است(با استفاده از پشم و پوست آنها)مانند لباس و لحاف و كفش و كلاه و خيمه،و ديگر«منافع»كه اشاره به شير و مشتقات آن است،و سوم«گوشت»كه با جملۀ:وَ مِنْهٰا تَأْكُلُونَبيان شده است.
جالب اين كه در ميان اينهمه فوايد،قبل از هر چيز مسئله پوشش و مسكن را مطرح مىكند،زيرا بسيارى از مردم(بخصوص باديهنشينان )هم لباسشان از پشم و مو يا پوست تهيه مىشود و هم خيمههايشان كه آنها را از سرما و گرما حفظ مىكند و به هر حال اين دليل بر اهميت پوشش و مسكن و مقدم بودن آن بر هر چيز ديگر است.
نكته ديگر اين كه آن را قبل از«منافع»ذكر كرده،اشاره به اين كه پوشش در واقع براى دفع ضرر است،و دفع ضرر مقدم بر جلب منفعت مىباشد.(ج ١٥٨/١١.)
[*]وَ الْأَنْعٰامَ خَلَقَهٰا لَكُمْ فِيهٰا دِفْءٌ وَ مَنٰافِعُ وَ مِنْهٰا تَأْكُلُونَنحل٥/.
[**] قاموس قرآن واژۀ«دفء»را به معنى«نتايج»آورده است و نتاج به كسر نون،آنچه از گله و رمه زاييده شود،بچه كه از چهار پايان به وجود آيد.