شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٢٩ - اسوَدّت (آل عمران١٠٦/ )
تعبير به«صباح المنذرين»(صبح انذارشدگان)ممكن است اشاره به اين باشد كه عذاب الهى بر اقوام لجوج و ستمگر،صبحگاهان فرود مىآيد.
و يا به اين معنى است كه مردم همگى در انتظار اين هستند كه صبحشان با خير و نيكى شروع شود اما اين گونه افراد صبحگاهانى بد و تيره و تار در پيش دارند.
و يا اين كه صبح موقع بيدارى است،ولى اين افراد زمانى بيدار مىشوند كه راه نجاتى ندارند و كار از كار گذشته است.(ج ١٩٣/١٩.)
س و د
اسوَدّت:(آل عمران١٠٦/.)[*]
در اصل از«اسوداد»به معنى«سياه شدن»گرفته شده است.
قرآن در اين آيه اشاره به اين دارد كه چگونه كفر و تفرقه و نفاق و بازگشت به جاهليت، موجب رو سياهى است و چگونه اسلام و ايمان و اتحاد و صميميت موجب رو سفيدى است.آيۀ مورد بحث مىگويد:
در روز رستاخيز چهرههايى نورانى و چهرههايى تاريك و سياه خواهد بود،به آنها كه چهرههاى سياه و تاريك دارند گفته مىشود:چرا بعد از ايمان،راه كفر را پيموديد و چرا بعد از اتحاد در پرتو اسلام،راه انفاق و جاهليت را پيش گرفتيد؟ بايد توجه داشت كه حالات و كيفيات زندگى انسان و پاداش و كيفرهاى او در جهان ديگر تجسمى از اعمال و روحيات و افكار او در اين جهان است و به تعبير ديگر:هر كارى كه از انسان در اين جهان سر مىزند آثار وسيع و گستردهاى در روح انسان باقى مىگذارد كه در اين دنيا ممكن است به آسانى درك نشود،ولى در روز رستاخيز،پس از دگرگونيها و تكاملهايى كه در آن رخ مىدهد با واقعيت حقيقى خود جلوه مىكند و چون در آنجا حاكميت و تجلى روح بيشتر است آثار آن حتى در جسم منعكس خواهد شد.
همانطور كه ايمان و اتحاد در اين جهان مايۀ رو سفيدى است و به عكس،ملت پراكنده و
[*]يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَ تَسْوَدُّ وُجُوهٌ فَأَمَّا الَّذِينَ اسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْ أَ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمٰانِكُمْ...«روزى بيايد كه صورتهايى سفيدو صورتهايى سياه مىگردد،امّا آنها كه چهرههايشان سياه شده(به آنها گفته مىشود)آيا بعد از ايمان،كافر شديد؟...»آلعمران١٠٦/.