شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٧٤ - اَصْح١٦٤٨ ابُ المَيمَنة (واقعه٨/ )
اصحاب السَّفينة:(عنكبوت١٥/.)[*]
به معنى«ياران كشتى»است و آن زمانى است كه ايمانآورندگان به نوح(ع)همراه با آن پيامبر بزرگ سوار بر كشتى شدند،همچنان كه آيه مىفرمايد:
«ما نوح و اصحاب كشتى را رهايى بخشيديم و آن را آيت و نشانهاى براى جهانيان قرار داديم»عنكبوت١٥/.
با توجه به آيۀ مذكور ملاحظه مىكنيم كه براستى اين كشتى مخصوصا در آن عصر و زمان و در چنان حادثۀ عظيمى آيتى بود از آيات خدا.(ج ٢٣١/١٦.)
اصحاب القَرية:(يس١٣/.)[**]
به معنى«اهل قريه»است و كلمۀ«قريه»در اصل نام محلى است كه مردم در آن جمع مىشوند و مفهوم گستردهاى دارد،هم شامل شهرها و هم روستاهاست در لغت عرب و در قرآن مجيد كرارا به شهرهاى مهم و عمده مانند«مصر»و«مكه»و امثال آنها اطلاق شده است.
به هر حال سرگذشت«أَصْحٰابَ الْقَرْيَةِ»مجموعا چندين آيه را تشكيل مىدهد،آنها قوم مشرك و بتپرستى بودند كه چند تن از پيامبران پيشين براى هدايتشان فرستاده شده بودند و آنها به مخالفت برخاستند و آنان را تكذيب كردند و سرانجام به عذاب دردناكى گرفتار شدند،آيۀ مورد بحث خطاب به پيامبر(ص)چنين مىگويد:
«براى آنها«اصحاب قريه»را مثال بزن،هنگامى كه فرستادگان خدا بهسوى آنها آمدند» يس١٣/.
آيۀ مذكور هشدارى براى مشركان مكه و هم تسلّى و دلدارى براى پيامبر و مؤمنان اندك آن روز بوده است.
از آيات اين سوره بخوبى بر مىآيد كه اهل اين شهر(قريه)بتپرست بودند و اين رسولان براى دعوت آنها بهسوى توحيد و مبارزه با شرك آمده بودند.(ج ٣٣٩/١٨-٣٤٠.)
اَصْحٰابُ المَيمَنة:(واقعه٨/.)[***]
منظور از«اصحاب الميمنه»كسانى هستند كه نامۀ اعمالشان را به دست راستشان مىدهند
[*]فَأَنْجَيْنٰاهُ وَ أَصْحٰابَ السَّفِينَةِ وَ جَعَلْنٰاهٰا آيَةً لِلْعٰالَمِينَ.عنكبوت١٥/.
[**]وَ اضْرِبْ لَهُمْ مَثَلاً أَصْحٰابَ الْقَرْيَةِ إِذْ جٰاءَهَا الْمُرْسَلُونَ.يس١٣/.
[***]فَأَصْحٰابُ الْمَيْمَنَةِ مٰا أَصْحٰابُ الْمَيْمَنَةِ.واقعه٨/.