شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٥١ - سير در ارض (روم٤٢/ )
بعضى واژۀ«سيرة»را در مورد عصاى حضرت موسى(سَنُعِيدُهٰا سِيرَتَهَا الْأُولىٰ)به معنى «هيئت و صورت»تفسير كردهاند،يعنى به همان حالت چوب بودن بازخواهدگشت (بر همان حالتى كه قبلا بوده)همانطور كه خداوند دراينباره فرمود:«...نترس،طبيعت و نهاد اولش را به آن بازمىگردانيم »(ج ١٧٩/١٣.)
سير در ارض:(روم٤٢/.)[*]
مسئله گردش در زمين(سير در ارض)چندين بار در قرآن مجيد،از جمله در سورههاى:آل عمران،انعام،نحل،نمل،عنكبوت و روم(آيۀ مورد بحث)آمده كه يكبار از آنها به منظور مطالعۀ اسرار آفرينش(عنكبوت٢٠/)و در موارد ديگر،به منظور عبرت گرفتن از عواقب دردناك و شوم اقوام ظالم و جبار و ستمگر و آلوده است.
قدرتهاى شيطانى در دنياى امروز براى گسترش دامنۀ استثمار خود در سراسر جهان،تمام كشورها و سرزمينها و اقوام مختلف را بررسى مىكنند و طرز فرهنگ و نقاط قوت و ضعف و صنايع مادى آنها را بخوبى به دست مىآورند.
قرآن مىگويد:به جاى اين جباران،شما سير در ارض كنيد و به جاى تصميمهاى شيطانى آنها،درسهاى رحمانى بياموزيد.
عبرت گرفتن از زندگى ديگران از تجربههاى شخصى مهمتر و پرارزشتر است،زيرا در اين تجربهها بايد انسان زيانهايى متحمل شود تا مسائلى بياموزد،ولى در عبرت گرفتن از زندگى و تجارب ديگران،انسان بىآنكه متحمل سوخت و زيانى شود،توشۀ گرانبهايى مىاندوزد.
دستور قرآن درزمينۀ«سير در ارض»منطبق بر كاملترين شيوههايى است كه امروز بشر براى مطالعات خود به دست آورده،و آن اين كه پس از فراگرفتن مسائل در كتابها دست شاگردان را مىگيرند و به سير در ارض و مطالعۀ شواهد عينى آنچه خواندهاند مىبرند.
اسلام طرفدار آن نوع جهانگردى است كه وسيلۀ انتقال فرهنگهاى سالم،تراكم تجربهها، آگاهى از اسرار آفرينش در جهان انسانيت و جهان طبيعت و گرفتن درسهاى عبرت از سرنوشت دردناك اقوام فاسد و ستمگر است.
ازاينرو قرآن مجيد دستور مىدهد كه مسلمانان،در روى زمين به سير و سياحت بپردازند
[*]قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كٰانَ عٰاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلُ كٰانَ أَكْثَرُهُمْ مُشْرِكِينَ.«بگو در زمين سير كنيد وبنگريد عاقبت كسانى كه قبل از شما بودند چگونه بود،بيشتر آنها مشرك بودند»روم٤٢/