شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٠١ - ذو (بقره١٠٥/ )
مىدهد كه اموال خويش را در راه خدا و در طريق بهره گيرى بندگان خدا به كار اندازند و از اندوختن و ذخيره كردن و خارج ساختن آنها از گردش معاملات به شدت بپرهيزند،در غير اين صورت بايد منتظر عذاب دردناكى باشند.
اين عذاب دردناك تنها كيفر شديد روز رستاخيز نيست بلكه مجازاتهاى سخت اين دنيا را كه براثر به هم خوردن موازنۀ اقتصادى و پيدايش اختلافات طبقاتى دامان فقير و غنى را مىگيرد نيز شامل مىشود.(ج ٣٩٢/٧-٣٩٣.)
ذهل
تَذْهَلُ:(حج٢/.)[*]
در اصل از مادّۀ«ذهل»به معنى«فراموش كردن،ترك گفتن و غفلت كردن»[ذهل، يذهل،ذهلا و ذهولا]،مانند آيۀ مورد بحث كه مىگويد:
«روزى كه آن را مىبينيد(زلزلۀ روز قيامت)مادران شيرده(از ترس و هراس)كودكان شيرخوارشان را فراموش مىكنند...»حج٢/.
اين آيه نمونهاى از بازتاب وحشت زلزله عظيم است كه در رستاخيز سر تا پاى همه را فرامىگيرد ،در زلزلههاى دنيا و حوادث وحشتناك نيز گاهى اين پديدهها به صورت جزئى پيدا مىشود،يعنى مادران كودكان خود را فراموش كرده و بارداران جنين خود را ساقط مىكنند و بعضى همچون افراد مست از خود بىخود مىشوند،ولى جنبه عمومى و همگانى ندارد،اما زلزله رستاخيز چنان است كه از مشاهدۀ آن همۀ مردم به اين حالات گرفتار مىشوند.(ج ٧/١٤ و ٨)
ذ و
ذو:(بقره١٠٥/.)[**]
به معنى«صاحب،دارا»كلمهاى است كه براى وصف به اسم ظاهر اضافه مىشود و از اسماءِ ستّه است كه اعرابشان به حرف مىباشد،رفع آن به واو مانند:ذو فضل در آيۀ مورد بحث.
[*]يَوْمَ تَرَوْنَهٰا تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمّٰا أَرْضَعَتْ...حج٢/.
[**]...وَ اللّٰهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ.«...و خداوند صاحب فضل بزرگى است»بقره١٠٥/.