شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٠٠ - شِعرى١٦٤٨ (نجم٤٩/ )
محمّد(ص)در دست قدرت اوست،با اين اشعار گويى تيرهايى بهسوى آنها پرتاب مىكنيد»[١]اين سخن را آنجا فرمود كه دشمن با اشعار هجو آميزش براى تضعيف روحيه مسلمانان تلاش مىكرد،پيامبر(ص)دستور داد كه در مذمت آنان و تقويت روحيۀ مؤمنين،شعر بسرايند.
و در مورد يكى از شعراى مدافع اسلام فرمود:«آنها را هجو كن كه جبرئيل با توست»[٢]مخصوصا هنگامى كه«كعب بن مالك»شاعر با ايمانى كه در تقويت اسلام شعرى مىسرود از پيامبر(ص)پرسيد يا رسول اللّه دربارۀ شعر،اين آيات مذمتآميز نازل شده،چه كنم؟فرمود:
«مؤمن با جان و شمشير و زبانش در راه خدا جهاد مىكند»[٣]از ائمۀ اهل بيت(ع)نيز توصيف فراوانى دربارۀ اشعار و شعراى با هدف،و دعا در حق آنان،و جايزۀ فراوان به آنها،رسيده است كه اگر بخواهيم به نقل آنها بپردازيم سخن به درازا مىكشد.(ج ٣٨٠/١٥ تا ٣٨٤.)
شِعرىٰ:(نجم٤٩/.)[*]
«ستارۀ شعرى»درخشندهترين ستارگان آسمان است كه معمولا به هنگام سحر و در كنار صورت فلكى«جوزا»در آسمان ظاهر مىشود و جلب توجه مىكند،گروهى از مشركان عرب، مانند قبيله«خزاعه»آن را تقديس و پرستش مىكردند و اعتقاد داشتند مبدأ موجوداتى در روى زمين است،تأكيد قرآن روى اين مسئله كه خدا،پروردگار شعرى است براى بيدار ساختن اين گروه و همانند آنهاست كه مخلوق را با خالق اشتباه كرده و مربوب را به جاى رب قرار دادهاند! اين ستارۀ عجيبالخلقه كه به خاطر درخشندگى فوقالعادهاش پادشاه ستارگان ناميده مىشد داراى شگفتيهايى است كه براى كسب اطلاع به چگونگى و هيئت اين ستاره،خوانندگان را به جلد ٢٢،صفحه ٥٦٤ تفسير نمونه ارجاع مىدهد.
ضمنا بايد توجه داشت«شعرى»نام دو ستاره در آسمان است كه يكى در سمت«جنوب» ظاهر مىشود و به همين دليل آن را«شعراى يمانى»مىنامند(زيرا يمن در جنوب شبه جزيره عربستان است)و ديگرى«شعراى شامى»كه در جهت شمال قرار دارد،ولى معروف همان
[١]مسند احمد،ج ٤٦٠/٣.
[٢] مأخذ پيشين،ج ٢٩٩/٤.
[٣] تفسير قرطبى،ج ٤٨٦٩/٧.
[*]وَ أَنَّهُ هُوَ رَبُّ الشِّعْرىٰ.«و اين كه اوست پروردگار ستارۀ شعرى»نجم٤٩/.