شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٨١ - ضَنْك (طه١٢٤/ )
به يكى ديگر از معجزات موسى(ع)است،آنجا كه خداوند به او دستور مىدهد:«و دستهايت را بر سينهات بگذار تا ترس و وحشت از تو دور شود...» بعضى گفتهاند اين جمله كنايه از لزوم قاطعيت و عزم راسخ در اداى مسئوليت رسالت و عدم ترس و وحشت از هيچ مقام و هيچ قدرت است.
بعضى نيز احتمال دادهاند كه موسى هنگامى كه عصا تبديل به مار شد دست خود را گشود تا از خويشتن دفاع كند امّا خداوند به او دستور داد دستت را جمع كن و نترس،نيازى به دفاع نيست.
در آيۀ ٢٢ سورۀ طه[*]نيز راجع به يكى ديگر از معجزات موسى(ع)آمده است:«دست خود را زير بغلت فروبر ،تا سفيد و روشن بيرون آيد،بىآن كه عيب و نقصى در آن باشد...» از بعضى روايات استفاده مىشود كه دست موسى در آن حالت،نورانيت فوقالعادهاى پيدا كرد،اگر چنين بوده است بايد قبول كرد كه جملۀ«من غير سوء»در آيه،مفهوم ديگرى خواهد داشت يعنى نورانيتى دارد بدون عيب،نه چشم را آزار مىرساند و نه لكۀ تاريكى در ميان آن ديده مىشود.(ج ١٨٠/١٣،ج ٧٧/١٦.)
ضنك
ضَنْك:(طه١٢٤/.)[**]
به معنى«سختى و تنگى»است.اين كلمه هميشه به صورت مفرد به كار مىرود و تثنيه و جمع و مؤنث ندارد.اصولا تنگى زندگى(معيشت ضنك)بيشتر به علت كمبودهاى معنوى و نبودن غناى روحى است،به خاطر عدم اطمينان به آينده و ترس از نابود شدن امكانات موجود و وابستگى بيش از حدّ به جهان ماده است كه عامل همه آنها اعراض از ياد حق است و آنكس كه ايمان به خدا دارد و دل به ذات پاك او بسته،از همه اين نگرانيها در امان است.
(ج ٣٢٧/١٣-٣٢٨.)
[*]وَ اضْمُمْ يَدَكَ إِلىٰ جَنٰاحِكَ تَخْرُجْ بَيْضٰاءَ مِنْ غَيْرِ سُوءٍ...طه٢٢/.
[**]وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكاً...« هركس از ياد من رويگردان شود زندگى تنگ(و سختى)خواهدداشت...»طه١٢٤/.