شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٤٨ - شَيْبَة (روم٥٤/ )
ش ى ب
شيب:(مزمل١٧/.)[*]
بر وزن«سيب»جمع«اشيب»به معنى«پيران»(سپيد سران)و در اصل از مادّۀ«شيب» (بر وزن عيب)و«مشيب»به معنى«سفيد شدن مو»گرفته شده است.
قرآن روى سخن را به كفار زمان پيامبر اسلام كرده به آنها چنين هشدار مىدهد:
«اگر شما كافر شويد چگونه خود را از عذاب شديد الهى بر كنار مىداريد در آن روز كه كودكان را پير مىكند»(يَوْماً يَجْعَلُ الْوِلْدٰانَ شِيباً)مزمل١٧/.
آرى عذاب آن روز آنقدر زياد،سنگين،شديد،هولناك و كمرشكن است كه كودكان را پير مىكند و اين كنايه از شدت آن است.عذاب آخرت كه سهل است بعضى نقل مىكنند در همين دنيا گاه كه انسان در تنگناهاى فوقالعاده شديد قرار مىگيرد محسوس است كه در يكلحظه زودگذر موهاى او رو به سفيدى مىرود.
به هر حال آيۀ فوق اشاره به اين است به فرض اين كه شما در اين جهان همچون فرعونيان گرفتار عذاب نابودكننده نشويد،قيامت و عذاب قيامت را چه خواهيد كرد؟! (ج ١٨٧/٢٥-١٨٨.)
شَيْبَة:(روم٥٤/.)[**]
مصدر است،به معنى«پيرى و ناتوانى»و پيش از اين در معناى آن سخن گفتيم.
در اين آيه به يكى ديگر از دلايل توحيد كه دليل فقر و غنا است اشاره مىكند،مىگويد:
«خداوند همان كسى است كه شما را در حالى كه ضعيف و ناتوان بوديد آفريد،سپس بعد از اين ضعف و ناتوانى،قوت و قدرت بخشيد و دوران جوانى و شكوفايى نيروها آمد و بعد از آن بار ديگر ضعف و پيرى را جانشين قوت كرد...»(ضَعْفاً وَ شَيْبَةً)روم٥٤/.
در آغاز آنچنان ضعيف و ناتوان بوديد كه حتى قدرت نداشتيد مگسى را از خود دور كنيد يا آب دهان خويش را نگهداريد،اين از نظر جسمانى،و از نظر فكرى به مصداق لا تعلمون شيئا
[*]فَكَيْفَ تَتَّقُونَ إِنْ كَفَرْتُمْ يَوْماً يَجْعَلُ الْوِلْدٰانَ شِيباً.مزمل١٧/.
[**]اَللّٰهُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ ضَعْفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْ بَعْدِ ضَعْفٍ قُوَّةً ثُمَّ جَعَلَ مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ ضَعْفاً وَ شَيْبَةً...روم٥٤/.