شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٧٨ - شَرِّد (انفال٥٧/ )
شرح صدر در حقيقت نقطۀ مقابل ضيق صدر است،چنان كه در آيۀ ٩٧ سورۀ حجر مىخوانيم:
وَ لَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّكَ يَضِيقُ صَدْرُكَ بِمٰا يَقُولُونَ.«ما مىدانيم كه سينۀ تو به سبب گفتگوهاى (مغرضانه)آنها تنگ مىشود.» اصولا هيچ رهبر بزرگى نمىتواند بدون شرح صدر به مبارزه با مشكلات رود و آنكس كه رسالتش از همه عظيمتر است(مانند پيامبر اكرم(ص)شرح صدر او بايد از همه بيشتر باشد،به اين معنا:طوفانها اقيانوس روح او را بر هم نزند مشكلات او را به زانو در نياورد كارشكنيهاى دشمنان مأيوسش نسازد،سؤالات از مسائل پيچيده او را در تنگنا قرار ندهد و اين عظيمترين هديۀ الهى به رسول اللّه(ص)بود.(ج ١٢١/٢٧-١٢٢.)
ش ر د
شَرِّد:(انفال٥٧/.)[*]
از«تشريد»به معنى«پراكنده ساختن توأم با اضطراب»است،آيۀ مورد بحث،طرز برخورد با گروه پيمانشكن و بىايمان و لجوج را چنين بيان مىكند:
«اگر آنها را در(ميدان)جنگ بيابى آنچنان به آنها حمله كن كه جمعيتهايى كه پشت سر آنها هستند پراكنده شوند...»(فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ)انفال٥٧/.
آيۀ مذكور مىگويد،آنچنان به آنها حمله كن كه گروههاى ديگر از دشمنان و پيمانشكنان متفرق شوند و فكر حمله را از سر بيرون كنند.
اين دستور براى آن است كه دشمنان ديگر و حتّى دشمنان آينده عبرت گيرند و از دست زدن به جنگ خوددارى كنند و همچنين آنها كه با مسلمانان پيمانى دارند و يا در آينده پيمانى خواهند بست از نقض پيمان خوددارى كنند.(ج ٢١٧/٧-٢١٨.)
[*]فَإِمّٰا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ...انفال٥٧/.