شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٧٢ - ضِعاف (نساء٩/ )
مجموع اين جهات استفاده مىشود كه خداوند در برابر انفاق به مقدار بسيار زياد برآن مىافزايد و همانند بذر مستعدى كه در زمين آمادهاى افشانده و آبيارى شود،آن را نمو مىدهد و به صاحب آن بازمىگرداند .(ج ١٦١/٢-١٦٢.)
ضعيف:(نساء٧٦/.)[*]
صفت مشبهه است جمع آن«ضعاف»و«ضعفا»به معنى«ناتوان».
از آنجا كه زندگى خالى از مبارزه نيست جمعى در مسير حق و جمعى در مسير باطل و شيطان پيكار مىكنند،آيه مىگويد:
«...با ياران شيطان پيكار كنيد(و از آنها وحشت نداشته باشيد)زيرا نقشه شيطان(همانند قدرتش)ضعيف است»(كٰانَ ضَعِيفاً)نساء٧٦/.
شيطان و قدرتهاى طغيانگر هرچند بظاهر بزرگ و قوى جلوه كنند،امّا از درون،زبون و ناتوانند،از ظاهر مجهّز و آراسته آنها نهراسيد،زيرا درون آنها خالى است و نقشههاى آنها همانند قدرتهايشان سست و ضعيف است،چون متّكى به نيروى لا يزال الهى نيست.
واژۀ«ضعيف»در آياتى چند از قرآن كريم آمده است از جمله در آيۀ ٢٨ سورۀ نساء ذكر شده،آنجا كه مىگويد:
...وَ خُلِقَ الْإِنْسٰانُ ضَعِيفاً.«...و انسان ناتوان آفريده شده است».(ج ٣٥٤/٣،ج ١٢/٤.)
ضِعاف:(نساء٩/.)[**]
جمع«ضعيف»به معنى«ناتوانان»است،آيه دربارۀ جلب عواطف بهسوى فرزندان يتيم و ناتوان است.مفهوم آيه چنين است«آنها كه از وضع آيندۀ فرزندان ناتوان خود مىترسند،بايد از خيانت دربارۀ يتيمان و آزار آنها بترسند...» قرآن براى برانگيختن عواطف مردم در برابر وضع يتيمان اشاره به حقيقتى مىكند كه گاهى مردم از آن غافل مىشوند و آن اين كه:شما با يتيمان مردم همان گونه رفتار كنيد كه دوست مىداريد با يتيمان شما در آينده رفتار كنند،منظرۀ كودكان بىپناه و ناتوان و اطفال بىسرپرست خود را كه تحت سرپرستى انسانى سنگدل و خائن قرار گرفتهاند در نظر بگيريد،اين منظره
[*]...فَقٰاتِلُوا أَوْلِيٰاءَ الشَّيْطٰانِ إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطٰانِ كٰانَ ضَعِيفاً.نساء٧٦/.
[**]وَ لْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعٰافاً خٰافُوا عَلَيْهِمْ...«آنها كه اگر فرزندان ناتوانى از خود به يادگار بگذارنداز آيندۀ آنها مىترسند بايد(از ستم دربارۀ يتيمان مردم)بترسند...»نساء٩/.