شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٦٤٨ - فَاصْط١٦٤٨ ادُوا (مائده٢/ )
مىشود.گاه به معنى طول قامت نيز آمده،مثلا گفته مىشود:
بارض فلان شجر قد صاح!«در فلان زمين درختى است كه فرياد مىكشد»يعنى آنچنان طولانى شده كه گويى فرياد مىزند و مردم را بهسوى خود مىخواند.
در آيات قرآن مىخوانيم كه چند قوم گنهكار بهوسيلۀ صيحۀ آسمانى مجازات شدند،يكى قوم ثمود(هود٦٧/)و ديگر قوم لوط(حجر٧٣/)و ديگر قوم شعيب(هود٩٤/) به عنوان مثال از آيات قرآن در مورد قوم ثمود استفاده مىشود كه مجازات آنها بهوسيلۀ صاعقه بود:
فَإِنْ أَعْرَضُوا فَقُلْ أَنْذَرْتُكُمْ صٰاعِقَةً مِثْلَ صٰاعِقَةِ عٰادٍ وَ ثَمُودَ.«اگر كافران از خدا اعراض كردند به آنها بگو من شما را از صاعقهاى مانند صاعقه هلاك عاد و ثمود ترسانيدم» فصلت١٣/.
و اين نشان مىدهد كه منظور از«صيحه»صداى وحشتناك صاعقه است(صداى وحشتانگيز صاعقه مىتواند جمعيتى را نابود كند)[*].
قابل ذكر است طبق آيات قرآن،پايان اين جهان نيز با يك صيحۀ همگانى خواهد بود:
مٰا يَنْظُرُونَ إِلاّٰ صَيْحَةً وٰاحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَ هُمْ يَخِصِّمُونَ.«(امّا)جز اين انتظار نمىكشند كه يك صيحۀ عظيم(آسمانى)آنها را فروگيرد در حالى كه مشغول جدال(در امور دنيا)هستند» يس٤٩/.
همان گونه كه رستاخيز نيز با صيحۀ بيدار كنندهاى آغاز مىشود:
إِنْ كٰانَتْ إِلاّٰ صَيْحَةً وٰاحِدَةً فَإِذٰا هُمْ جَمِيعٌ لَدَيْنٰا مُحْضَرُونَ.«صيحۀ واحدى بيش نيست، ناگهان همگى نزد ما حاضر مىشوند»يس٥٣/.(ج ١٦٤/٩-١٦٥ و ٢١٧،ج ٤٠٨/١٨،ج ٥٧/٢٣.)
ص ى د
فَاصْطٰادُوا:(مائده٢/.)[**]
در اصل از مادّۀ«صيد»به معنى«شكار كردن»است و كلمۀ«اصطياد»از باب افتعال به
[*]نگاه كنيد به تفسير نمونه،جلد ١٦٤/٩-١٦٥ و نيز جلد ٢٧(پاورقى)،صفحۀ ٦١.
[**]...وَ إِذٰا حَلَلْتُمْ فَاصْطٰادُوا...مائده٢/.