شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٧٨ - زِيادَة (يونس٢٦/ )
تعبيراتى كه در لسان روايات يا بعضى ديگر از آيات قرآن آمده تأييد و تأكيدى بر همين معناست.
مثلا در آيۀ ٢٦١ سورۀ بقره انفاقكنندگان را تشبيه به بذرى مىكند كه از آن هفت خوشه بر مىخيزد و از هر خوشهاى يكصد دانه و گاه بيشتر،اين نمونۀ بذر افشانى آخرت است.
در آيۀ ١١٤ سورۀ طه به واژۀ«زدنى»بر مىخوريم،آنجا كه خداوند به پيامبرش مىفرمايد:
...وَ قُلْ رَبِّ زِدْنِي عِلْماً.«و بگو پروردگارا علم مرا افزون كن».
در اين آيه،پيامبر(ص)با آن علم سرشار و روح مملو از آگاهى باز هم مأمور است كه تا پايان عمر از خدا افزايش علم بطلبد،در حقيقت از نظر اسلام،علم هيچ حد و مرزى را نمىشناسد،افزون طلبى در بسيارى از امور مذموم است،ولى در علم ممدوح است،افراط بد است،ولى در علم معنى ندارد.
علم مرز مكانى ندارد تا چين و ثريا نيز بايد در طلبش دويد،مرز زمانى نيز ندارد از گاهواره تا گور ادامه دارد.
به اين ترتيب در منطق اسلام كلمۀ«فارغ التحصيل»يك كلمۀ بىمعنى است،يك مسلمان راستين هرگز تحصيل علمش پايان نمىپذيرد،همواره دانشجو است و طالب علم،حتى اگر برترين استاد شود.(ج ٨٧/٧،ج ٣١٤/١٣،ج ٣٩٩/٢٠.)
زِيادَة:(يونس٢٦/.)[*]
گفتيم كه«زيادة»در اصل به معنى«افزون كردن و نمو دادن»است و اما در آيۀ مورد بحث كه مىگويد:
«كسانى كه نيكى كردند،پاداش نيك و زياده برآن دارند...»(لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنىٰ وَ زِيٰادَةٌ)يونس٢٦/.
در اين كه منظور از«زيادة»در اين جمله چيست ميان مفسران گفتگوست،ولى با توجه به اين كه آيات قرآن يكديگر را تفسير مىكنند،اشاره به پاداشهاى مضاعف و فراوانى است كه گاهى ده برابر و گاهى هزاران برابر،برآن افزوده مىشود.در آيۀ ١٦٠ سورۀ انعام خوانديم«كسى كه كار نيكى انجام دهد ده برابر به او پاداش داده خواهد شد» همچنين در آيه ١٢٧ سورۀ نساء و آيۀ ٣٠ سورۀ فاطر مىخوانيم:خداوند پاداش مؤمنان را
[*]لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنىٰ وَ زِيٰادَةٌ...يونس٢٦/.