شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٤٦ - تَزْدَرى (هود٣١/ )
درد و رنج،تيره و كبود شده است نيز اطلاق مىشود،چه اين كه بدن به هنگام تحمل درد و رنج، نحيف و ضعيف شده،طراوت و رطوبت خود را از دست مىدهد و كبود به نظر مىرسد.
بعضى اين كلمه را به معنى«نابينا»تفسير كردهاند،زيرا گاه مىشود كه افراد كبود چشم، ضعف بينايى فوقالعادهاى دارند كه معمولا توأم با بور بودن تمام موهاى بدن آنهاست،امّا آنچه در تفسير بالا ذكر كرديم شايد از همه بهتر باشد.آيۀ مورد بحث در توصيف روز قيامت است، مىفرمايد:
«همان روز كه صور دميده مىشود و مجرمان را با بدنهاى كبود در آن روز جمع مىكنيم»(يَوْمَئِذٍ زُرْقاً)طه١٠٢/.(ج ٢٩٧/١٣-٢٩٨.)
ز ر ى
تَزْدَرى:(هود٣١/.)[*]
از باب افتعال است(ازدراء)و در اصل از مادّۀ«زرى»به معنى«كوچك داشتن و خوار و حقير شمردن»است.آيۀ مورد بحث دربارۀ ايمانآورندگان مستضعفى است كه اطراف نوح(ع) را فراگرفته بودند و نوح به مستكبران دنياپرست چنين مىگويد:
«...من هرگز نمىتوانم دربارۀ اين افرادى كه در چشم شما خوار و حقيرند بگويم خداوند هيچ خير و پاداش نيكى به آنها نخواهد داد...»هود٣١/.
بلكه به عكس خير اين جهان و آن جهان مال آنهاست،هرچند دستشان از مال و ثروت تهى است،اين شما هستيد كه براثر خيالات خام،خير را در مال و مقام و سن و سال منحصر ساختهايد و از حقيقت و معنى بكلى بىخبريد.
آرى،صاحبان زر و زور و دنياپرستان مادى كه همه چيز را از دريچۀ افكار خود به همان رنگ مادى مىبينند تمام احترام و شخصيت را در داشتن ثروت و مقام و موقعيتهاى هموزن اين دو مىپندارند،بنابراين تعجب نيست كه مؤمنان راستينى كه دستشان از مال و ثروت تهى بود در قاموس آنها به عنوان اراذل»معرفى گردند و با چشم حقارت و پستى به آنها بنگرند.
(ج ٧٨/٩-٧٩.)
[*]...وَ لاٰ أَقُولُ لِلَّذِينَ تَزْدَرِي أَعْيُنُكُمْ لَنْ يُؤْتِيَهُمُ اللّٰهُ خَيْراً...هود٣١/.