شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٤٤٤ - مُسَوَّمَة (آل عمران١٤/ )
معنى«دنبال چيزى رفتن و جستجو كردن»است و نيز به معنى«تحميل كردن»كارى بر ديگرى»آمده[١]و به طورى كه از«قاموس»استفاده مىشود يك نوع معنى استمرار و ادامه نيز در آن افتاده است،چنان كه آيه مىگويد:
«به خاطر بياوريد زمانى را كه از(چنگال)كسان فرعون نجاتتان بخشيديم آنها كه مرتبا شما را شكنجه مىدادند و مجازات مىكردند...»(يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذٰابِ)اعراف١٤١/.
اين آيه دربارۀ بنى اسرائيل است كه از سوى فرعونيان بدترين عذابها به آنها تحميل مىشد، بنابراين،تعبير به فعل مضارع«يسومون»اشاره به اين است كه آنها به طور مستمر به دنبال مجازاتهاى دردناك و شكنجه دادن بنى اسرائيل بودند و اين كار مدتها ادامه داشت.(ج ٣٣٧/٦، ج ٢٧٣/١٠-٢٧٤.)
تسيمُونَ:(نحل١٠/.)[*]
از«اسامة»گرفته شده[اسام،يسيم،اسامة]به معنى«چراندن حيوانات»است و«سائمة» به شتر يا حيوانى گفته مىشود كه خود مىچرد.آيۀ مورد بحث مىگويد:
«او كسى است كه از آسمان آبى فرستاد كه شما از آن مىنوشيد و گياهان و درختانى از آن به وجود آورد كه حيوانات خود را در آن به چرا مىفرستيد»(وَ مِنْهُ شَجَرٌ فِيهِ تُسِيمُونَ)نحل١٠/.
مىدانيم حيوانات هم از گياهان زمين استفاده مىكنند هم از برگهاى درختان و اتفاقا «شجر»در لغت عرب معنى وسيعى دارد كه هم به درخت گفته مىشود و هم به گياه.(ج ١٦٩/١١.)
مُسَوَّمَة:(آل عمران١٤/.)[**]
واژۀ«مسوّم»اسم مفعول و مؤنث آن«مسوّمة»است به چيزى گفته مىشود كه داراى علامت و نشانهاى باشد(نشاندار)مانند آيۀ مورد بحث كه مىگويد:
...وَ الْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ...يعنى اسبان نشاندار(ممتاز)كه در اين آيه،نشان داشتن اسبان،يا به
[١]تفسير المنار،ج ٣٠٨/١،تفسير ابو الفتوح رازى،ج ٧/٧.
[*]هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّمٰاءِ مٰاءً لَكُمْ مِنْهُ شَرٰابٌ وَ مِنْهُ شَجَرٌ فِيهِ تُسِيمُونَ.نحل١٠/.
[**]...وَ الْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ...آل عمران١٤/.