شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٤١ - ذو القرنين (كهف٨٣/ )
كدام به دام تو گرفتار نمىشوند،همينقدر كافى است كه پروردگارت ولى و حافظ آنها باشد».
(ج ١٨٣/١٢.)
ر ج م
لَاَرْجُمَنَّكَ:(مريم٤٦/.)[*]
از مادّۀ«رجم»و در اصل به معنى«سنگسار كردن و از نزد خود راندن»است.
آيۀ مورد بحث پاسخى است كه آزر(پدر ابراهيم)به ابراهيم داد،آنجا كه او پدر را از بتپرستى و دورى گزيدن از شرك منع كرد و با نصايح فراوان و منطقى گيرا و كوبنده وى را به يكتاپرستى دعوت فرمود،قرآن مىگويد نه تنها دلسوزيهاى ابراهيم و بيان پربارش به قلب آزر ننشست،بلكه او را از شنيدن اين سخنان،سخت برآشفت و«گفت:اى ابراهيم آيا تو از خدايان من روى گردانى؟اگر از اين كار خوددارى نكنى بهطورقطع تو را سنگسار مىكنم و اكنون براى مدتى طولانى از من دور شو،ديگر تو را نبينم»مريم٤٦/.
جالب اين كه اولا«آزر»حتى مايل نبود تعبير انكار بتها و يا مخالفت و بدگويى نسبت به آنها را بر زبان آورد،بلكه به همين اندازه گفت«آيا تو روى گردان از بتها هستى»مبادا به بتها جسارت شود،ثانيا به هنگام تهديد ابراهيم،او را به سنگسار كردن تهديد كرد،آن هم با تأكيدى كه از«لام»و«نون تأكيد ثقيله»در«لارجمنّك»استفاده مىشود و مىدانيم سنگسار كردن يكى از بدترين انواع كشتن است.ثالثا به اين تهديد مشروط قناعت نكرد،بلكه در همان حال ابراهيم را وجودى غير قابل تحمل شمرد و به او گفت براى هميشه از نظرم دور شو.
اين تعبير بسيار توهينآميزى است كه افراد خشن نسبت به مخالفان خود به كار مىبرند و در فارسى گاهى به جاى آن«گورت را گم كن»مىگوييم،يعنى نه تنها خودت براى هميشه از من پنهان شو،بلكه جايى برو كه حتى قبرت را هم نبينم.
بعضى از مفسران جملۀ«لارجمنّك»را به معنى«سنگسار كردن»نگرفتهاند بلكه به معنى «بدگويى يا متّهم كردن»تفسير كردهاند،ولى اين تفسير(در اين آيه)بعيد به نظر مىرسد،بررسى ساير آيات قرآن كه با همين تعبير وارد شده است،به آنچه گفتيم گواهى مىدهد.
(ج ٨٣/١٣-٨٤.)
*)قٰالَ أَ رٰاغِبٌ أَنْتَ عَنْ آلِهَتِي يٰا إِبْرٰاهِيمُ لَئِنْ لَمْ تَنْتَهِ لَأَرْجُمَنَّكَ وَ اهْجُرْنِي مَلِيًّا.مريم٤٦/.